Analiza

Indie i igrzyska w 2036 – przestój kontrolowany

Ostatnie miesiące stanowiły dla Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego (MKOl) aktywny czas, wyznaczony przez zmianę na stanowisku prezydenta organizacji. Po dwunastu latach rządów Thomasa Bacha jego miejsce zajęła Kirsty Coventry, pierwsza kobieta pełniącą tę funkcję. Niedługo po inauguracji jej kadencji światowe media obiegła informacja o zatrzymaniu procedury przyznawania praw do organizacji igrzysk olimpijskich w 2036 roku. Odbiło się to największym echem w Indiach, uznawanych za faworyta do przeprowadzenia tej imprezy.

Obecna prezydent MKOl rzeczywiście wstrzymała proces wyboru gospodarza igrzysk w 2036 roku. Jednak decyzja ta nie była podyktowana niechęcią do Indii, lecz kwestiami wewnętrznymi w łonie organizacji. Coventry jest zaufanym człowiekiem poprzedniego prezydenta. Pod jej wodzą komitet ma kontynuować ogólny kierunek rozwoju, jaki obserwowany był w ostatnich latach – dążenie do większej postępowości, równości i inkluzywności oraz większe otwarcie na kraje Globalnego Południa, które zresztą Coventry (jako obywatelka Zimbabwe) reprezentuje.

Kontynuacja kursu Bacha

Wstrzymanie procesu to pierwsza duża decyzja nowej prezydent podczas jej kadencji jako szefowej MKOl (rozpoczętej 23 czerwca 2025 roku). Została podjęta w odpowiedzi na sztandarową politykę przyznawania praw do przeprowadzania igrzysk w czasach Bacha. Skłaniał się on ku przyspieszonej procedurze wyboru gospodarzy z minimalnym udziałem członków MKOl. W ostatnich latach organizatorzy imprez byli de facto namaszczani przez arbitralnie obsadzaną Komisję do spraw Przyszłych Gospodarzy (zajmującą się oceną długoterminowej wykonalności każdego ze zgłoszeń) oraz Zarząd Wykonawczy, pozostawiając przedstawicieli narodowych komitetów bez głosu w danej sprawie.

Takie dokonywanie wyborów, opierające się na braku szerszych konsultacji i niskiej przejrzystości postępowania, podyktowane było obawą Bacha o nadmierne niezadowolenie ze strony przegranych kandydatów. Podchodząc do rywalizacji o organizację w formacie walnego głosowania, kandydaci musieliby przeznaczyć znaczne środki na kampanie reklamowe bez pewności wygranej.

Metoda Bacha unikała też ryzyka występowania spornych głosowań, przez które władze MKOl mogły stracić poparcie części członków lub zostać oskarżone o kupowanie i manipulowanie głosami. Desygnowanie gospodarzy imprez toczyło się zatem w bardziej niejawny sposób, obejmując negocjacje z kandydatami za zamkniętymi drzwiami.

Dlaczego mamy przestój?

Proces wyboru organizatora igrzysk olimpijskich w 2036 roku został wstrzymany przede wszystkim z dwóch powodów. Po pierwsze – chęci większego wpływu i zaangażowania członków MKOl w proces decyzyjny wobec ich zbyt niskiej roli w ostatnich latach. Po drugie – dokonania przeglądu procedury i ustalenia stosownego terminu ogłoszenia przyszłego organizatora imprezy.

Zapowiadane przez Coventry powstanie specjalnej grupy roboczej zostało entuzjastycznie przyjęte przez narodowe komitety. Ich przedstawiciele są zgodni co do potrzeby ponownej oceny procedury wyboru gospodarzy olimpijskich zmagań. Przypadki wyłonionych organizatorów letnich i zimowych igrzysk na lata 2028 (Los Angeles), 2030 (Alpy Francuskie) i 2032 (Brisbane) mają posłużyć za materiał analityczny wobec kandydatur do przeprowadzenia olimpijskich zmagań w 2036 roku.

Decyzja prezydent MKOl stoi w zgodzie z ogólnym stanowiskiem panującym wśród członków organizacji. Wskazują oni na potrzebę większej demokratyzacji procesu podejmowania decyzji oraz rozszerzenia okazji do goszczenia igrzysk w państwach niebędących tradycyjnymi sportowymi mocarstwami. Zmiana podejścia jeszcze mocniej podkreśla jeden z najważniejszych współczesnych celów MKOl – promowania olimpijskiego ducha w krajach Globalnego Południa, które są niewystarczająco reprezentowane wśród gospodarzy igrzysk. M.in. dlatego kandydatura Indii postrzegana jest jako kamień milowy dla ruchu olimpijskiego w krajach świata niezachodniego (i cieszy się tak dużym uznaniem w MKOl).

Praca domowa dla Indii

By wzmocnić swoje szanse na sukces w głosowaniu, Indie powinny podjąć starania na rzecz konsolidacji międzynarodowego poparcia dla swojego zgłoszenia i zademonstrować własną gotowość do przeprowadzenia wydarzenia o tak wielkiej skali. Kraj powinien również zająć się następującymi problemami w obszarze krajowego sportu, które mogą budzić wątpliwości dotyczące jego rzeczywistej kondycji:

1) Niestabilność wewnętrzna i nieefektywność finansowa Indyjskiego Komitetu Olimpijskiego – organizacja aktualnie nie posiada żadnego desygnowanego zwierzchnika. Ponadto w jej łonie toczą się spory o zawieranie umów sponsorskich z konkretnymi partnerami. Z tych powodów MKOl od kilku lat wstrzymuje finansowanie krajowego komitetu w ramach programu Grantów Solidarności Olimpijskiej.

2) Liczne afery dopingowe wśród indyjskich sportowców w ostatnich latach, także na szczeblu juniorskim. Zgodnie z danymi Światowej Agencji Antydopingowej (World Anti-Doping Agency, WADA) Indie zajmują pierwsze miejsce w globalnych rankingach antydopingowych. W 2023 roku w tym kraju odnotowano najwięcej (w wartościach bezwzględnych) przypadków obecności zabronionych substancji w próbkach – 213 na 5606 testów, czyli 3,8%.

Wyniki testów antydopingowych przeprowadzonych przez wybrane krajowe organizacje antydopingowe w 2023 roku

KrajŁączna liczba próbekLiczba i procent próbek pozytywnych
Chiny2819760 (0,2%)
Niemcy1515357 (0,4%)
Francja11368105 (0,9%)
Rosja1039599 (1%)
Włochy882680 (0,9%)
Wielka Brytania803631 (0,4%)
USA679866 (1%)
Japonia633414 (0,2%)
Indie5606213 (3,8%)
Polska236822 (0,9%)

Źródło: 2023 Anti-Doping Testing Figures, World Anti-Doping Agency 2025, s. 180, https://www.wada-ama.org/sites/default/files/2025-06/2023_anti_doping_testing_figures_en_0.pdf [dostęp: 08.08.2025].

3) Niesatysfakcjonujące wyniki w sportach olimpijskich. Na igrzyskach w Paryżu w 2024 roku indyjscy sportowcy zdobyli zaledwie 6 medali (żadnego złotego i tylko jeden srebrny). Uplasowali się na dalekim, 71. miejscu w klasyfikacji.

Okazją do poszerzenia indyjskiego dorobku medalowego będzie debiut krykieta (najpopularniejszego sportu na subkontynencie indyjskim) jako dyscypliny olimpijskiej już w Los Angeles w 2028 roku. Natomiast organizacja igrzysk w Indiach stworzyłaby potrzebę znacznego podniesienia poziomu elitarnych sportowców, jak i wzmocnienia ogólnokrajowej kultury sportowej.

Rozwiązanie wymienionych, problematycznych kwestii może pozytywnie wpłynąć na tych członków MKOl, którzy mają obiekcje wobec indyjskiej kandydatury lub zastanawiają się nad poparciem któregoś z konkurencyjnych zgłoszeń.

Nowe ustawy dot. sportu w Indiach

12 sierpnia izba niższa indyjskiego parlamentu uchwaliła dwa istotne akty prawne: Narodową Ustawę o Zarządzaniu Sportem oraz Narodową Ustawę o Zwalczaniu Dopingu. Rząd indyjski mówi wprost o największej reformie sportu od czasu uzyskania niepodległości. Projekt ustawy o zarządzaniu sportem ma przede wszystkim zmienić sposób funkcjonowania krajowych organizacji sportowych poprzez powołanie Krajowej Rady Sportu oraz Krajowego Trybunału Sportu.

Rada ma stanowić organ kontrolny wobec związków sportowych, natomiast Trybunał ma pełnić rolę rozstrzygającą w różnego rodzaju sporach czy skargach. Ustawa dot. zarządzania sportem dodatkowo określa kwestię transparentności – wszystkie organizacje sportowe korzystające z funduszy publicznych będą teraz podlegać ustawie „Right to Information Act”. Z tej regulacji częściowo ma być wyłączony najważniejszy związek sportowy w tym kraju: Board of Control for Cricket in India, ponieważ nie korzysta z pieniędzy publicznych.

Projekt ustawy o zwalczaniu dopingu to przede wszystkim dostosowanie krajowych przepisów do wymogów Międzynarodowej Agencji Antydopingowej (WADA). Wszystkie te działania stanowią istotny wkład w dostosowanie systemu prawnego sportu w Indiach. Ma to stanowić element przygotowań do organizacji igrzysk olimpijskich.

Problematyczne sąsiedztwo

Potencjalna organizacja igrzysk w Indiach budzi pewne wątpliwości także z powodu politycznych napięć z Pakistanem o region Kaszmiru. W maju bieżącego roku eskalowały do zaczepnych operacji sił zbrojnych obu stron. Stosunki dyplomatyczne pomiędzy państwami nadal pozostają napięte, a należy pamiętać, że są to mocarstwa nuklearne.

Indyjsko-pakistańska rywalizacja sportowa od dekad jest jedną z najgorętszych w globalnym sporcie. Indyjska reprezentacja krykietowa odmówiła rywalizacji w tegorocznych rozgrywkach Champions Trophy toczących się w Pakistanie, oficjalnie powołując się na względy bezpieczeństwa. Wobec tego mecze z jej udziałem zostały przeniesione do Dubaju. Na tym gruncie Pakistan może próbować pokrzyżować Indiom plany organizacji igrzysk, zwracając się do MKOl ze sprzeciwem wobec ich kandydatury. Argumentem byłoby np. upolitycznienie przez indyjskie władze międzynarodowych wydarzeń sportowych.

Pomimo wstrzymania procesu przyznania praw do przeprowadzenia olimpijskich zmagań w 2036 roku indyjska delegacja udała się na rozmowy do szwajcarskiej Lozanny. W siedzibie MKOl dyskutowała nad szczegółami swojego olimpijskiego projektu.

Zgodnie z działaniami Coventry, Komitet nie ma obecnie z góry określonego terminu ogłoszenia przyszłego gospodarza igrzysk. Może zatem dokonać wyboru w dowolnym czasie. Z uwagi na trwający przestój decyzja o wyłonieniu zwycięskiego zgłoszenia niemal na pewno ulegnie wydłużeniu.

MKOl szuka sponsorów

Najwyższą kategorią sponsorskiej współpracy z MKOl jest TOP – The Olympic Partner Programme. Zaangażowanych w program jest tylko kilkanaście firm z całego świata. Uruchomiony w 1985 roku program TOP przynosi komitetowi najwyższe zyski w dziedzinie sponsoringu. Pozwala też na jak największe wykorzystanie potencjału marketingowego igrzysk przez czołowych partnerów.

*Igrzyska mające odbyć się w 2020 roku zostały przesunięte na rok 2021.

Źródło: Opracowanie własne na podstawie: Olympic Marketing Fact File: 2024 Edition, International Olympic Committee 2024, s. 12, https://stillmed.olympics.com/media/Documents/International-Olympic-Committee/IOC-Marketing-And-Broadcasting/IOC-Marketing-Fact-File.pdf [dostęp: 08.08.2025]; Annual Report 2024, International Olympic Committee 2025, s. 144, https://stillmed.olympics.com/media/Documents/International-Olympic-Committee/Annual-report/IOC-Annual-Report-2024.pdf [dostęp: 08.08.2025].

Liczba TOP sponsorów w 2025 roku jest niższa niż w latach poprzednich. Tylko w 2024 roku z tego grona wycofały się (bądź nie przedłużyły kontraktu) Atos (Francja, IT), Bridgestone (Japonia, opony), Intel (USA, technologia), Panasonic (Japonia, elektronika) oraz Toyota (Japonia, motoryzacja). W przypadku Panasonica rezygnacja z dalszego wspierania MKOl stanowiła zakończenie długoterminowej współpracy, trwającej aż od 1987 roku. Rzeczywiste powody odejścia od partnerstwa nie zostały ujawnione, ale eksperci wskazują na niezadowolenie przedstawicieli przedsiębiorstwa z nieefektywnego wykorzystania przez Komitet środków przeznaczanych na wsparcie sportowców i promocję sportu.

By przeciwdziałać wycofywaniu się najbardziej wpływowych sponsorów MKOl podjął decyzję o rozszerzeniu przywilejów reklamowych podczas olimpijskiej rywalizacji. Wydał zgodę na celowe lokowanie produktów największych partnerów w trakcie zawodów (np. podczas igrzysk w Paryżu medaliści robili sobie na podium pamiątkowe zdjęcia telefonami Samsunga). TOP sponsorzy mają więc zapewnione intensywniejszą ekspozycję swoich marek, co prawdopodobnie znajdzie szerokie zastosowanie w kontekście kolejnych imprez. Czas pokaże, jak inwazyjne będą to działania.

The Olympic Partners (TOP) – strategia finansowania MKOl i igrzysk olimpijskich. Jak rodziła się cała idea?

TOP wsparcie z Indii?

Aktualna liczba i sytuacja TOP sponsorów przyciąga zainteresowanie kolejnych firm, przede wszystkim z państw nienależących do kręgu zachodniego, które wyrażają zainteresowanie organizacją przyszłych igrzysk olimpijskich – Indii, Kataru, Arabii Saudyjskiej czy Chin. Szczególnie indyjskie firmy ostrzą sobie zęby na zostanie członkiem prestiżowego programu TOP.

Pomysł nawiązania współpracy z firmą z Indii otwarcie popiera dyrektor zarządzająca do spraw usług telewizyjnych i marketingowych MKOl Anne-Sophie Voumard.

– Chcielibyśmy powitać pierwszego nowego TOP sponsora z Indii. Jestem pewna, że stanie się to bardzo, bardzo szybko. […] Dla nas jest to z pewnością kraj, w którym naszym zdaniem kryje się ogromny potencjał, także w sferze reklamowej – mówiła Anne-Sophie Voumard w czasie igrzysk w Paryżu.

Współpraca z indyjskim TOP sponsorem jeszcze bardziej podkreśliłaby rosnące znaczenie kraju w ruchu olimpijskim, co jest zgodne z wizją organizacji, wytyczoną przez Kirsty Coventry. Na chwilę obecną MKOl nie podał do wiadomości publicznej zbyt wielu szczegółów odnośnie potencjalnego TOP sponsora z Indii. Nie wiadomo, jakie firmy są zainteresowane współpracą z komitetem oraz czy toczą się już w tej sprawie rozmowy.

Z pewnym prawdopodobieństwem można natomiast zgadywać, że partnerstwo zostanie zawarte z przedsiębiorstwem z portfolio rodziny Ambani, najbogatszego klanu Indii. W gronie faworytów znajduje się m.in. Reliance Industries, najbardziej dochodowy indyjski konglomerat, działający w sektorach energetycznym, handlowym, medialnym i tekstylnym. Możemy również kierować swoje spojrzenia w stronę konglomeratu Tata Group.

Przetarg na umowę telewizyjną LA2028 w regionie

Na subkontynencie indyjskim MKOl nie ma zabezpieczonych praw do transmisji igrzysk olimpijskich w Los Angeles w 2028 roku. Jakiś czas temu MKOl ogłosił przetarg w tej sprawie, a czas zgłoszeń był do połowy sierpnia. Włączenie krykieta T20 uznano za „przełomowe” dla Indii i ruchu olimpijskiego, co ma znacznie zwiększyć oglądalność i zainteresowanie innymi sportami olimpijskimi. Dzięki temu MKOl oczekuje, że oferty będą wielokrotnie wyższe niż 31 milionów dolarów,,zapłaconych przez Viacom18 za igrzyska w Paryżu w 2024 roku. Viacom18 transmitowała paryskie igrzyska w Indiach, Bangladeszu, Bhutanie, Malediwach, Nepalu, Pakistanie oraz Sri Lance. Region ten zamieszkuje niecałe 1,9 mld ludzi na świecie.

Co istotne: niemal 71% akcji Viacom18 posiada Reliance Industries Mukesha Ambaniego, czyli męża członkini MKOl Nity Ambani, która jest w bliskiej relacji z Kirsty Coventry (nieoficjalnie uważa się, że jej lobbing skutecznie wsparł kandydaturę Coventry w procesie wyborczym). Viacom18 wydaje się być zatem faworytem przetargu, jednak należy spodziewać się potencjalnej rywalizacji o te prawa na rynku indyjskim.

Gudźarat się szykuje

Kluczowym podmiotem koordynującym przygotowania infrastrukturalne do igrzysk w 2036 roku jest Gujarat Sports Infrastructure Development Corporation (GSIDCL). Instytucją wspierającą i czynnie uczestniczącą w całym procesie jest Sports Authority of Gujarat (SAG). Obecnie trwają przygotowania związane z oficjalną kandydaturą do organizacji nie tylko igrzysk olimpijskich, ale również igrzysk wspólnoty brytyjskiej w 2030 roku (Ahmadabad również centralnym miejscem tych igrzysk). Jaki jest status? Kilka kluczowych informacji:

  • GSIDCL zainicjował budowę sześciu zintegrowanych kompleksów sportowych w regionie;
  • SAG zarządza obecnie 30 istniejącymi kompleksami, a w planach jest kolejnych 31 nowych kompleksów w 13 dystryktach i 18 talukach, m.in. w Amreli, Jamnagarze czy Surendranagarze;
  • Narendra Modi Stadium w Ahmedabadzie – największy stadion krykietowy na świecie – planowany jest jako możliwe miejsce ceremonii otwarcia i zamknięcia igrzysk. Obok powstaje Sardar Vallabhbhai Patel Sports Enclave o powierzchni 300 akrów, który pomieści wioskę olimpijską dla ok. 3 000 sportowców;
  • Rozbudowa infrastruktury obejmuje również transport – działający system BRTS, rozbudowa systemu metra, budowę multimodalnego węzła łączącego kolej, metro i autobusy, a także planowany szybki pociąg Ahmadabad–Mumbaj;
  • W planach jest także zagospodarowanie obszarów satelitarnych wokół Ahmadabadu (m.in. Sanand, Kalol, Dahegam, Bareja, Mehmedabad), w celu rozbudowy bazy noclegowej i odciążenia miasta podczas dużych imprez.

Decyzji w sprawie przyznania prawa organizacji igrzysk możemy spodziewać się najwcześniej w lutym 2026 roku (tuż przed igrzyskami Mediolan-Cortina na 145. Sesji MKOl). 2025 rok jest mało prawdopodobny, ponieważ by taka decyzja została podjęta, musiałaby się odbyć nadzwyczajna Sesja w ostatnim kwartale tego roku. Obecnie najbardziej prawdopodobne jest podjęcie tej decyzji w 2027 roku.

Tajemniczy raport trafia do MKOl

Jak donosi Duncan Mackay, do Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego trafił raport „Challenges India Faces” (Wyzwania stojące przed Indiami). Jest to 34-stronnicowa analiza nieznanego pochodzenia. Wiadomość jaka trafiła do kilku członków MKOl była anonimowa, więc nie wiadomo jaka organizacja/kraj/osoba stoi za tym raportem.

Dokument zawiera kilkanaście punktów zwracających uwagę na aktualne problemy Indii. Co istotne – w żadnym miejscu nie pada sformułowanie „igrzyska olimpijskie”, jednak raport ten zwraca uwagę na problemy Indii przy okazji organizacji Igrzysk Wspólnoty Brytyjskiej w 2010 roku. Tematy poruszone w raporcie to: system kast, starcia etniczne, ucisk religijny, konflikt indyjsko-pakistański, nierówności płci, przemoc i molestowanie seksualne, słaba infrastruktura toaletowa, praca dzieci, bezrobocie, analfabetyzm, bieda, wyzwania opieki zdrowotnej, korupcja, przemoc wobec dziennikarzy, korki uliczne, zanieczyszczenie powietrza i wody oraz bezpieczeństwo żywności.

Trudno spodziewać się by MKOl upublicznił ten raport. Temat na pewno będzie przez środowisko indyjskie mocno bagatelizowany, co jednak nie zmienia faktu, że brudna gra wokół organizacji igrzysk w 2036 trwa.

Możemy domniemywać kto stoi za tym raportem: czy są to konkurenci o igrzyska w 2036 roku? A może ktoś z państwa nieprzychylnego Indiom w stosunkach międzynarodowych? A może to jakaś indyjska organizacja? Póki nikt nie przyzna się do tego raportu, to na razie pozostają nam spekulacje.

Indie wciąż faworytem

Na dzisiaj Indie nadal pozostają głównym faworytem do organizacji igrzysk olimpijskich w 2036 roku. Świadczy o tym dynamika wydarzeń w Gudźaracie, przyjęte nowe ustawy w Indiach, skala lobbingu indyjskiej wewnątrz MKOl oraz status prowadzonych rozmów na linii Indie-MKOl. Jednak tajemniczy raport zdaje się rzucać cień na kandydaturę Indii wewnątrz MKOl.

Wojciech Urbański, Mieszko Rajkiewicz

Wojciech Urbański – absolwent politologii i stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Warszawskim. Badacz związków sportu i polityki, w szczególności dyplomacji sportowej, sportswashingu i sportowego soft power. Miłośnik piłki nożnej i sportów motorowych. Praktykant Polskiego Instytutu Dyplomacji Sportowej.

Indie kolejnym gospodarzem igrzysk olimpijskich? 7 wskazówek dlaczego jest to prawdopodobne

Bibliografia:

More Stories