1 lipca 2026 roku Irlandia objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. Z tej okazji warto wspomnieć, że na początku roku irlandzki rząd opublikował obszerny dokument dotyczący międzynarodowej strategii dyplomacji sportowej, w którym przedstawił założenia i konkretne cele oraz działania w celu wspierania polityki zagranicznej państwa poprzez sport. To jedna z pierwszych tak szczegółowych strategii opublikowanych na świecie. Co znalazło się w dokumencie, na jakich filarach opiera się dyplomacja sportowa wyspiarskiego kraju oraz jakie lekcje może z tego wyciągnąć Polska? O tym piszemy w Polskim Instytucie Dyplomacji Sportowej.
W lutym 2026 roku irlandzki rząd opublikował dwa dokumenty szczegółowo opisujące działania kraju w związku z dyplomacją sportową. To 44-stronnicowy dokument o wymownym tytule Ireland’s International Sports Diplomacy Strategy. Raising the bar on Ireland’s global ambition 2026-2030, a także dołączone do niego Q&A, czyli zestaw najważniejszych pytań i odpowiedzi do tego dokumentu, co należy potraktować jako dobrą praktykę legislacyjną i chęć wyjaśnienia jego największych zawiłości.
Wzmocnienie pozycji międzynarodowej kraju, ale także użytek wewnętrzny strategii to dobry punkt do zastanowienia się nad wypracowaniem jego polskiego odpowiednika. O ile sama Irlandia najczęściej kojarzy się głównie z technologicznymi gigantami, tak administracja publiczna tego kraju wyraźnie stawia także na sport jako metodę promocji kraju poza jego granicami. Co jednak zostało dokładnie zawarte w dokumencie?
Cztery główne cele irlandzkiej strategii dyplomacji sportowej
Dokument szczegółowo opisuje filozofię działania Irlandii na polu dyplomacji sportowej, ale wyróżnionymi elementami są przede wszystkim jasne i klarowne cele jakie wyznacza strategia. Są to:
Cel nr 1: Promocja Irlandii jako sportowego narodu
Cel nr 2: Wykorzystanie sportu (w tym narodowych gier gaelickich) do pogłębienia relacji Irlandii z diasporą
Cel nr 3: Wsparcie międzynarodowych partnerstw sportowych w zgodzie z irlandzkimi wartościami i interesami
Cel nr 4: Maksymalizacja wartości ekonomicznej międzynarodowej dyplomacji sportowej i zaangażowania w duże imprezy sportowe
W sumie strategia opisuje aż 68 konkretnych działań, z których każde ma przypisany termin realizacji (2026, 2027 lub bieżące – „ongoing”) oraz jednostkę odpowiedzialną – najczęściej są to Department of Foreign Affairs and Trade (odpowiednik MSZ) i Department of Culture, Communications and Sport (odpowiednik Ministerstwa Sportu i Kultury), ale też takie podmioty jak Enterprise Ireland, IDA Ireland, Tourism Ireland, Fáilte Ireland czy Sport Ireland, co można odnieść bezpośrednio do polskich instytucji takich jak Polska Organizacja Turystyczna, Polska Agencja Inwestycji i Handlu czy wszelkiego rodzaju izby przedsiębiorców oraz organizacje pomocowe i promujące kraj.
Warto przy tym podkreślić szerokie i horyzontalne oddziaływanie strategii, w którą docelowo zaangażowane są podmioty niezwiązane teoretycznie ze sportem.
Wspomniane wcześniej Q&A wyczerpująco odpowiada na kwestie strategii. Jedną z nich jest uzasadnienie potrzeby większego udziału Irlandczyków w międzynarodowych organizacjach sportowych.
Między innymi z tego powodu Departament Spraw Zagranicznych i Handlu Irlandii ma wprowadzić dodatkowe zasoby dyplomatyczne w Szwajcarii – sercu światowego sportu, gdzie swoje siedziby ma większość ciał sportowych.
Konsultacje wokół strategii objęły szefów krajowych federacji sportowych, sportowców, przedstawicieli biznesu, sektora badawczego oraz co istotne przy badaniu specyfiki Irlandii – konsultacje z diasporą sportową na całym świecie, zorganizowane przez ambasady i konsulaty, w których uczestniczyli m.in. trenerzy, działacze klubowi, naukowcy, przedstawiciele sektora NGO, dziennikarze.
Tu również można spotkać podobieństwo z konsultacjami prowadzonymi w Polsce na poziomie konstruowania Strategii 2040.
Za wdrażanie strategii odpowiada powołana w I kwartale 2026 roku International Sports Diplomacy Implementation Group.
Nadzór strategiczny sprawuje Global Ireland Senior Officials Group, która ma otrzymywać coroczne raporty z postępów wdrażania. Zaplanowano też przegląd śródokresowy strategii w 2028 roku – swoistą weryfikację w połowie pięcioletniego okresu funkcjonowania.
To również istotne informacje z punktu widzenia irlandzkiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, którą kraj objął dokładnie 1 lipca 2026 roku.
Kluczowy czas dla irlandzkiej dyplomacji sportowej
W kontekście tej prezydencji trudno bowiem o lepszy czas na wprowadzenie takiej strategii. Irlandia w 2028 roku będzie współorganizatorem turnieju mistrzostw Europy w piłce nożnej – jednego z najbardziej doniosłych wydarzeń sportowych tego roku, a zwłaszcza w tej szerokości geograficznej, gdzie futbol oznacza społecznie dużo więcej niż w innych obszarach świata.
W 2030 roku będzie współorganizować Mistrzostwa Świata w krykiecie T20 – dyscyplinie o istotnym znaczeniu dla byłych kolonii brytyjskich oraz świata Azji.
Sport ten wielokrotnie pomagał budować relacje i redukować napięcia między innymi w relacjach Indii i Pakistanu, a obecnie stanowi uniwersalny język dla budowania pomostów z Azją.
Irlandię czeka także święto golfa, czyli 46. edycja Ryder Cup, którą zaplanowano na wrzesień 2027 roku. Będzie to pierwszy Ryder Cup w Irlandii od 2006 roku.
Cały cykl na wyspie obejmie cztery dni przygotowawcze (13-16 września) i trzy dni rywalizacji między Europą a USA. Będzie to jednocześnie setna rocznica turnieju – wydarzenia o globalnej skali, na które tylko wśród mieszkańców Irlandii w systemie biletowym zarejestrowało się ponad 150 000 osób1.
Ile pieniędzy Irlandia inwestuje w sport?
Strategia zakłada uruchomienie nowego International Sports Diplomacy Fund o wartości co najmniej 1 miliona euro rozłożonego na 5 lat (2026-2030), zarządzanego wspólnie przez departamenty handlu i spraw zagranicznych oraz sportu i kultury.
Już na początku 2026 roku swój początek miała pilotażowa edycja funduszu o wartości 200 tysięcy euro. Fundusz opiera się na czterech zasadach: ukierunkowaniu na priorytetowe kraje, regiony i wydarzenia; promocji irlandzkich wartości poprzez zwiększanie udziału kobiet, osób z niepełnosprawnościami i innych niereprezentowanych grup w sporcie; dbałości o efektywność kosztową oraz spójności ze strategicznymi celami turystycznymi, handlowymi i rozwojowymi kraju.
Warto to zestawić z szerszym kontekstem finansowania sportu w Irlandii – zgodnie z dokumentami publikowanymi na stronie strategii Krajowa Polityka Sportowa 2018-2027 zakładała podwojenie finansowania sportu do ponad 220 mln euro rocznie do 2027 roku – cel ten osiągnięto dwa lata przed terminem. Rząd zainwestował od 2018 roku ponad 1 miliard euro w infrastrukturę i rozwój sportu, w tym ponad 874 mln euro poprzez programy grantów kapitałowych na obiekty sportowe oraz ponad 75 mln euro na Sport Ireland Campus w Dublinie.
Promocja Irlandii jako narodu sportowego
W ramach celu nr 1 rząd Irlandii zapowiada m.in.:
- kampanię dyplomacji publicznej celebrującą sportową historię i dziedzictwo Irlandii (2027),
- osobną kampanię promującą gry gaelickie jako unikalne dziedzictwo sportowe kraju (2027),
- rozwój kalendarza kampanii wokół dużych wydarzeń sportowych, w tym Ryder Cup 2027, UEFA EURO 2028 i mistrzostw świata w krykiecie T20 2030,
- wsparcie celu osiągnięcia 9 mld euro rocznych wydatków zagranicznych turystów do 2031 roku.
Kluczowym elementem tego celu jest nowa inicjatywa Global Ireland Sports Leaders – program uruchamiany w 2026 roku, ograniczony do maksymalnie sześciu uczestników jednocześnie. Udział ma charakter honorowy (bez wynagrodzenia, ale ze zwrotem kosztów podróży i utrzymania), kadencja trwa dwa lata z możliwością przedłużenia o kolejny rok za obopólną zgodą. Zadaniem sportowych liderów będzie budowanie sieci kontaktów i promowanie Irlandii na priorytetowych, rozwojowych rynkach. Krótko mówiąc: w Irlandii wszyscy wiedzą, że końcowymi decydentami są ludzie, często również byli sportowcy, więc nieformalne kontakty mogą być tu kluczowe.
Sportowi ambasadorzy Irlandii
Irlandia chce również wykorzystać swój kapitał ludzki w inny, znacznie ciekawszy z polskiej perspektywy sposób. Jednym z priorytetów jest to na czym zależeć powinno również naszej administracji, czyli wzmocnienie irlandzkiej obecności w międzynarodowych organizacjach sportowych. Konkretnym narzędziem w tym kierunku jest International Irish Sports Administrators Network – sieć łącząca Irlandczyków pracujących w międzynarodowych federacjach sportowych, mająca ułatwiać dzielenie się wiedzą i identyfikację szans dla Irlandii, a także wspierać irlandzkie kandydatury na stanowiska wybieralne w tych organizacjach.
Docelowo – jak zapowiada strategia – rozważane jest utworzenie dedykowanych International Sports Diplomacy Attachés w lokalizacjach, gdzie koncentrują się kluczowe organizacje sportowe. Decyzja w tej sprawie ma zapaść jeszcze w 2026 roku. Do tego bezpośrednio odnosi się również wspomniane wcześniej skupienie działań Departamentu Spraw Zagranicznych i Handlu na Szwajcarii – kraju, który jest siedzibą dla wielu organizacji sportowych o międzynarodowym charakterze.
Sektor sport-tech działa na rzecz Irlandii
Irlandzki sektor technologii sportowych ma być pozycjonowany jako osobna gałąź gospodarki, a jej rozwój ma wspomagać dyplomacja sportowa. W dokumencie możemy wyczytać, że:
- Globalny rynek sporttech wart był ok. 29,6 mld euro w 2025 roku, z prognozą wzrostu do 59,3 mld euro do 2030 roku;
- WIrlandii działa 93 spółki sport-tech z finansowaniem venture capital;
- Od 2014 roku irlandzkie startupy sporttech pozyskały łącznie ponad 224 mln euro w 181 transakcjach;
- Enterprise Ireland jest uznawane za najbardziej aktywnego europejskiego inwestora w sport-tech, z 19 inwestycjami od 2024 roku – to ponad trzykrotnie więcej niż u najbliższych konkurentów.
Sektor ten ma być promowany m.in. poprzez misje handlowe pod przewodnictwem ministrów, obecność na wydarzeniach branżowy, a także włączony w strategiczny cel IDA Ireland – pozyskania 7 mld euro nowych inwestycji badawczo-rozwojowych w latach 2025–2029, z czego 55% ma trafić do lokalizacji regionalnych poza Dublinem.
Integracja całej wyspy – współpraca z Irlandią Północną i Wielką Brytanią
Strategia zawiera też osobny, dość rozbudowany wątek dotyczący współpracy z Irlandią Północną w kontekście organizacji dużych wydarzeń sportowych. Powołując się przy tym na UK-Ireland 2030 Joint Statement, który uznaje wyjątkową rolę sportu (obok kultury) w budowaniu więzi między dwiema częściami wyspy. Konkretnym przykładem ma być całowyspowy wymiar organizacji wspomnianych mistrzostw świata w krykiecie T20 w 2030 roku, a także kontynuacja współpracy Sport Ireland i Sport Northern Ireland w obszarach szkoleniowych, badawczych i strategicznych.
Lekcje dla Polski
Irlandczycy wybrali przede wszystkim strategiczne myślenie o korzyściach dyplomacji sportowej realizowanej na równi z innymi zadaniami publicznymi. Mniejsze niż Polska państwo, posiadające swoją specyfikę – w tym również duża diasporę na całym świecie – wybrało sport jako element spajający naród i postawienie na konkretne dyscypliny. Podobnie jak Polska – Irlandia dysponuje również legislacją dotyczącą obowiązku transmisji w otwartych antenach wyznaczonych w regulacji sportów – jednym z nich jest futbol gaelicki, który choć nie jest tak popularny na całym świecie, to stanowi istotny element irlandzkiej kultury. Ponadto na tej liście są konne zawody Grand National i Irish Derby czy też mecze Pucharu Świata w rugby. To także wyróżnienie elementów, które mają znaczenie kulturalne wykraczające ponad sport.
Co możemy przenieść z tego na własne podwórko? Przede wszystkim konstrukcję działań w oparciu o konkretne KPI, a wcześniej dane i konsultacje. Aktywna dyplomacja sportowa wymaga szeregu działań horyzontalnych, ze strony wielu instytucji, także sektora publicznego i prywatnego. Bez nich trudno o efektywność jednostek, które choć w dobrych intencjach, to często podejmują niespójne ze sobą decyzje i mogą w ten sposób źle lokować środki lub realizować tylko swoje partykularne cele. Irlandczycy z kolei dostrzegają wielowymiarowość sportu i stawiają na synergię, która może przynieść pożądane rezultaty wizerunkowe, organizacyjne i finansowe.
Z treścią opisywanej strategii można zapoznać się pod tym linkiem.
- https://www.irishtimes.com/sport/golf/2026/04/24/ryder-cup-tickets-up-to-60000-queue-for-event-in-adare-manor-in-2027/ [dostęp: 30.04.2026] ↩︎