Olimpijskie ambicje Republiki Korei – sport, dyplomacja i wielka geopolityczna gra

Republika Korei należy do nielicznego grona państwa, które sport traktują nie wyłącznie jako sferę rywalizacji atletycznej, lecz także jako świadomy instrument polityki zagranicznej, budowania wizerunku i wewnętrznej modernizacji. W ostatnich czterech dekadach to państwo dwukrotnie gościło igrzyska olimpijskie. I zamierza ubiegać się o nie ponownie.

Olimpijski cykl koreański – od Seulu do Jeonju

Igrzyska olimpijskie w Seulu w 1988 roku były momentem przełomowym. Nie tylko w historii ruchu olimpijskiego, lecz również w dziejach samej Republiki Korei[1]. Kraj, który zaledwie kilka lat wcześniej wychodził z okresu dyktatury wojskowej, zaprezentował się światu jako dynamicznie rozwijające się państwo, zdolne do organizacji jednego z największych globalnych wydarzeń sportowych.

Igrzyska stały się katalizatorem transformacji ustrojowej, ekonomicznej i wizerunkowej[2]. Trzydzieści lat później Pjongczang 2018 dopisał kolejny rozdział tej historii. Tym razem przez pryzmat dyplomacji sportowej i symbolicznego gestu otwarcia na Koreańską Republikę Ludowo-Demokratyczną. Dziś, w 2026 roku pytanie o organizację letnich igrzysk olimpijskich w 2036 roku wraca z nową siłą.

Jako badacz zajmujący się polityką sportu i turystyki obu państw koreańskich, obserwuję ten temat z perspektywy, która wykracza daleko poza wymiar czysto sportowy. Olimpijskie aspiracje Republiki Korei to węzeł, w którym splatają się ze sobą wątki geopolityczne, ekonomiczne, dyplomatyczne i kulturowe. To właśnie ta wielowymiarowość czyni ten temat szczególnie frapującym. Choć wiele wskazuje, że mamy do czynienia z poważnymi planami, a nie jedynie politycznym sygnałem, rzeczywistość okazuje się znacznie bardziej złożona, niż mogłoby się z pozoru wydawać.

Zaskakujący wybór koreańskiego kandydata

Kiedy pod koniec 2024 roku Republika Korei zaczęła intensyfikować swoje działania na rzecz kandydatury olimpijskiej, powszechnie zakładano, że to Seul, posiadający rozbudowaną infrastrukturę z 1988 roku i silne zaplecze instytucjonalne poprowadzi kraj do startu o organizację Igrzysk w 2036 roku[3]. Tymczasem 28 lutego 2025 roku na walnym zgromadzeniu Koreańskiego Komitetu Sportowego i Olimpijskiego (KSOC) doszło do niespodziewanego rozstrzygnięcia. Prowincja Jeonbuk (전북특별자치도) pokonała stolicę stosunkiem głosów 49 do 11. Tym samym została oficjalnym kandydatem Republiki Korei do organizacji Igrzysk 2036[4][5].

Proces wyboru gospodarza igrzysk olimpijskich. Nowa strategia MKOl

Wynik głosowania odzwierciedla świadome odczytanie przez delegatów KSOC sygnałów płynących z Lozanny. MKOl od kilku lat promuje model „igrzysk skrojonych na miarę” – mniejszych, tańszych, opartych na istniejącej infrastrukturze. Seul, z bagażem wielkich budów z 1988 roku i ambicją roli metropolii, wpisywał się w dawny paradygmat. Prowincja Jeonbuk zaproponowała narrację zdecentralizowaną, regionalnie sprawiedliwą i budżetowo powściągliwą – czyli dokładnie to, czego MKOl publicznie poszukuje[6].

Delegaci zagłosowali nie tyle przeciwko Seulowi, ile za kandydaturą, która ma większą szansę przejść selekcję w Lozannie[7]. Koreańskie i japońskie media natychmiast okrzyknęły to wydarzenie „wielkim przewrotem” i porównały do starcia Dawida z Goliatem[8]. Prowincja sprawnie odczytała zmianę paradygmatu MKOl: odejście od modelu wielkich budów na rzecz igrzysk opartych na istniejącej infrastrukturze, zrównoważonego rozwoju i efektywności kosztowej. Zaproponowała model „olimpiady solidarności miast”. Oznacza to rozproszenie zawodów między kilkanaście ośrodków (lekkoatletyka w Daegu, łucznictwo i pływanie w Gwangju, tenis w Hongseong). Wpisuje się to w narrację równomiernego rozwoju regionalnego i decentralizacji[9][10].

Koszty i rozpoznawalność

Japońskie media porównywały proponowany budżet do Igrzysk w Tokio 2020. Oceniły, że Jeonbuk zrealizowałaby zawody za około jedną trzecią tamtych kosztów[11]. Z koreańskich badań opłacalności wynika wskaźnik kosztów do korzyści (B/C) na poziomie 1,03. 82,7% Koreańczyków deklaruje poparcie dla tej kandydatury[12][13]. Niemniej wybór Jeonbuk rodzi poważne pytania i wyzwania.

Prowincja jest mało znana na arenie międzynarodowej. W dodatku jej doświadczenia z organizacją Wolrd Scout Jamboree w Saemangeum w 2023 roku – zakończoną kompromitującą klapą logistyczną – nadal rzucają cień na wiarygodność regionu[14]. 25. Światowe Jamboree Skautów (sierpień 2023) zgromadziło około 43 tysięcy uczestników z 158 krajów na bezciennym, przemysłowym terenie zrekultywowanym z morza. Fala upałów w połączeniu z rażąco niewystarczającą infrastrukturą sanitarną, brakiem zacienienia i niedostatkami żywnościowymi doprowadziło do masowych zachorowań[15].

Pierwszego dnia na izbę chorych trafiło ponad 800 uczestników. Delegacje Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Singapuru i Australii ewakuowały się przed zakończeniem imprezy. Obóz zamknięto przedwcześnie z powodu nadciągającego tajfunu Khanun. Raport pokontrolny z kwietnia 2025 roku stwierdził „całkowity brak zarządzania na każdym poziomie”. sprawy czterech urzędników zostały skierowane do prokuratury. W tym za fałszowanie raportów gotowości obiektu przedstawianych rządowi[16][17].

MKOl wymaga zwartego układu obiektów, tymczasem rozproszony model Jeonbuk stoi z tym w sprzeczności. Ministerstwo Finansów oczekuje ponadto, że samorząd pokryje co najmniej 40% kosztów[18]. W lutym 2026 roku prowincja złożyła oficjalny wniosek o organizację Igrzysk do Ministerstwa Kultury, Sportu i Turystyki. Mimo przegranej, Seul deklaruje gotowość udostępnienia swoich obiektów dla wybranych dyscyplin i aktywnie wspiera starania w wymiarze międzynarodowym. Powołano prywatną komisję promocyjną, a stolica kieruje się logiką „koreańskiego jednego zespołu” (코리아원팀).[19][20].

Koreańscy eksperci promują uchwalenie specjalnej ustawy parlamentarnej, wspierającej kandydaturę jeszcze przed wyborem organizatora przez MKO. Byłoby to bezprecedensowym sygnałem instytucjonalnego zaangażowania państwa. Ustawa miałaby zagwarantować, że Prezes Rady Ministrów osobiście kierowałby rządowym komitetem ds. organizacji Igrzysk[21].

Geopolityczna rywalizacja Azji o igrzyska 2036

Koreańska kandydatura rozgrywa się w kontekście, który wykracza daleko poza czysto sportowe kalkulacje. Wyścig o organizację igrzysk w 2036 r. jest jednym z wymiarów szerszej rywalizacji geopolitycznej w Azji jak walka o prestiż, wpływy i pozycję w zmieniającym się porządku międzynarodowym.

Indie kolejnym gospodarzem igrzysk olimpijskich? 7 wskazówek dlaczego jest to prawdopodobne

Jak trafnie ujmują to chińskie media, zarówno Indie jak i Republika Korei traktują organizację Igrzysk jako platformę projekcji siły. Tak samo jak uczyniły to Chiny w 2008 roku podczas igrzysk w Pekinie[22]. Z perspektywy rotacji kontynentalnej, jakkolwiek MKOl formalnie jej nie stosuje, istnieje logika wskazująca na Azję jako naturalnego kandydata do 2036 roku. Po Paryżu 2024, Los Angeles 2028 i Brisbane 2032 cykl objął kolejno Europę, obie Ameryki i Oceanię. Koreańskie media oraz japoński komentariat jednomyślnie podkreślają, że właśnie ten argument stanowi jeden z kluczowych atutów Republiki Korei[23][24].

Republika Korei ma do zaoferowania coś cennego: sprawdzone doświadczenie organizacyjne. Seul 1988, Pusan 2002 (współorganizacja mistrzostw świata w piłce nożnej), Daegu 2011 (mistrzostwa świata w lekkoatletyce), Gwangju 2019 (mistrzostwa świata w pływaniu) i Pjongczang 2018 stanowi imponujące portfolio. Nowa prezes MKOl Kirsty Coventry wprost wskazuje, że kluczowym kryterium oceny będzie właśnie „wartość dodana z wcześniejszego doświadczenia w organizacji wielkich imprez”[25][26].

Chiny dołączą do wyścigu?

Szczególnie interesująco rysuje się kwestia potencjalnego wsparcia Chin i Japonii. Tokio pozostaje w tym wyścigu obserwatorem. Japonia koncentruje się na kandydaturze Sapporo do zimowych igrzysk i nie wysuwa własnej kandydatury letniej. Poprawne stosunki bilateralne z Seulem po serii szczytów w 2025 r. sprawiają, że otwarta opozycja wobec Jeonbuk wydaje się mało prawdopodobna.

Znacznie bardziej złożona jest sytuacja Chin. Pekin nie ogłosił własnej kandydatury. Jednak od 2023 r. w chińskich mediach i kręgach biznesowych pojawia się koncepcja wspólnej kandydatury Większego Obszaru Zatoki: Guangdong, Hongkong, Makao[27]. Były prezydent MKOl Thomas Bach stwierdził publicznie podczas wizyty w Pekinie, że „kandydatury z Chin są zawsze najbardziej mile widziane”[28]. W tym kontekście trudno oczekiwać, by Pekin aktywnie wspierał koreańską konkurencję. Tym bardziej, że chińskie media konsekwentnie eksponują słabości innych azjatyckich kandydatur, w szczególności indyjskiej[29].

Indie i igrzyska w 2036 – przestój kontrolowany

Wątek Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej – historia jako przestroga i inspiracja

Każda dyskusja o olimpijskich aspiracjach Republiki Korei nieuchronnie prowadzi do pytania o Koreańską Republikę Ludowo-Demokratyczną. I choć z perspektywy roku 2026 odpowiedź jest jednoznaczna i wskazuje na brak wspólnej kandydatury, jednak warto przyjrzeć się kwestii z należytą ostrożnością analityczną.

Pjongczang 2018 był momentem wyjątkowym. Oba państwa koreańskie weszły do strefy olimpijskiej pod wspólną flagą jedności, zawodniczki obu państw stworzyły zunifikowaną drużynę hokejową, a wysokiej rangi delegacja z Pjongjangu złożyła wizytę na południu.

Korea Płd. 🇰🇷 już ma medale na tych igrzyskach. Korei Płn. 🇰🇵 nie ma na nich wcale. A zdarzało się, że oba kraje szły pod jedną flagę na ceremonii otwarcia, a nawet wystawiały jedną drużynę hokejową.
O tym trochę więcej. ⤵️🧵1/9 pic.twitter.com/jwMm8mWXlq
— Michał Banasiak (@BanasiakMich) February 15, 2026

Igrzyska stały się katalizatorem trzech szczytów przywódców obu państw koreańskich w 2018 roku i spotkania przywódcy KRLD z prezydentem USA w Singapurze[30][31]. Koreańska i japońska literatura naukowa zgodnie wskazuje na Pjongczang 2018 jako moment, który faktycznie zmienił regionalną atmosferę geopolityczną, przynajmniej w tamtym okresie [32].

Geopolityczne okno z 2018 roku niestety szybko się zamknęło. KRLD nie wzięła udziału w Igrzyskach Tokio 2020, a MKOL zawiesił jej narodowy komitet olimpijski do końca 2022 roku. Republika Korei odrzuciła pomysł wspólnej kandydatury z Pjongjangiem na Igrzyska 2032, które ostatecznie przyznano Brisbane[33].

Koreańska dyplomacja sportowa

Inicjatywa wspólnej kandydatury Seul-Pjongjang na Igrzyska 2032 wypłynęła z strony Republiki Korei, nie KRLD. Koreański minister sportu Do Jong-hwan ogłosił ten pomysł we wrześniu 2018 roku. Stało się to tuż przed szczytem Moon-Kim w Pjongjangu, gdzie obie strony ujęły go w Deklaracji Pjongjangu[34]. MKOl aktywnie zachęcał do kandydatury. Thomas Bach odwiedził Pjongjang, a w lutym 2019 roku w Lozannie obie Koree formalnie potwierdziły intencję wspólnego startu[35]. Projekt upadł skutek fiaska szczytu w Hanoi w lutym 2019 roku i narastającej izolacji KRLD. Seul złożył wniosek do MKOl w kwietniu 2021 roku. Już bez udziału KRLD i po tym, jak Brisbane było de facto wskazane na organizatora[36].

Burmistrz Seulu wprost stwierdził, że włączenie KRLD do tamtej strategii było błędem ze względu na „niestabilność relacji”. Jednocześnie pokreślił otwartość na organizację zawodów w strefie zdemilitaryzowanej lub Pjongjangu, jeśli relacje się poprawią[37]. Dziś kandydatura Jeonbuk 2036 nie zakłada formalnego zaangażowania KRLD. Niemniej historia Półwyspu uczy, że dyplomacja sportowa działa jak barometr, reagując na zmiany temperatury sceny politycznej, choć jej nie kreuje. Gdyby w ciągu najbliższych lat doszło do ocieplenia stosunków między państwami koreańskimi, co stanowi scenariusz trudno przewidywalny, lecz nie niemożliwy, wtedy igrzyska w Jeonju mogłyby stać się nową platformą dla symbolicznych gestów[38].

MKOL w trybie refleksji – szanse i ryzyka dla Republiki Korei

Wstrzymanie procesu wyboru organizatora przez nową przewodniczącą MKOl Kirsty Coventry w czerwcu 2025 roku zmieniło warunki gry dla wszystkich kandydatów. Coventry powołała grupę roboczą, która ma na nowo zdefiniować zasady przejrzystości, harmonogram i mechanizm zaangażowania członków MKOl w podejmowane decyzje[39][40].

Decyzja ostateczna w sprawie 2036 roku zapadnie najwcześniej w 2027 roku, a być może dopiero w 2029. Dla Republiki Korei to zarówno szansa – wydłużenie okresu czasowego na rozwiązanie wewnętrznych problemów Jeonbuk i wzmocnienie lobbingu – jak i wyzwanie, bo opóźnienie daje przestrzeń lepiej osadzonym w strukturach MKOl konkurentom, w tym Indiom, które kontynuowały własne działania lobbingowe mimo formalnej pauzy[41][42]. Nowym elementem w procesie decyzyjnym MKOl jest zapowiedź tak zwanego „etapu krótkiej listy”. Potencjalni organizatorzy będą musieli wcześniej przedstawić szczegółowe plany obejmujące m.in. plany obiektów, gwarancje finansowe i program sportowy[43]

Dodatkową komplikacją dla koreańskiej kandydatury był głęboki konflikt instytucjonalny wewnątrz samego koreańskiego ruchu olimpijskiego. Wieloletni prezes KSOC Lee Kee-heung (jednocześnie członek MKOl) od lat pozostawał w ostrym sporze z Ministerstwem Kultury, Sportu i Turystyki. Punktem zapalnym były granice autonomii komitetu olimpijskiego[44]. Iskrą, która wywołała otwarty kryzys, było głośne wystąpienie złotej medalistki olimpijskiej w badmintonie An Se-young. Po igrzyskach w Paryżu w 2024 r. sportsmenka publicznie oskarżyła federację o zaniedbania, co skłoniło ministerstwo do szerokiej kontroli KSOC. W listopadzie 2024 r. Lee został zawieszony w obowiązkach pod zarzutami nepotyzmu i nieprawidłowości kadrowych. MKOl wyraził zaniepokojenie ingerencją rządu w autonomię komitetu narodowego[45].

Kryzys zażegnały wybory w styczniu 2025 r. Były olimpijczyk YooSeung-min pokonał w nich Lee i objął prezesurę KSOC, deklarując współpracę z ministerstwem. Lee w czerwcu 2025 r. otrzymał czteroletni zakaz działalności. Nowe kierownictwo KSOC choć niespotykane w skali trudności, przez które przeszło obecnie wchodzi w kluczowy dla kandydatury olimpijskiej rok z wyraźnie oczyszczoną atmosferą instytucjonalną.

Podsumowanie – aspiracje realne, lecz droga długa

Olimpijskie aspiracje Republiki Korei w kontekście Igrzysk 2036 są czymś więcej niż polityczną retoryką. Za kandydaturą stoję realne zasoby: sprawdzone doświadczenie organizacyjne, silna wola polityczna na poziomie rządowym, społeczne poparcie sięgające ponad 80% oraz wyraźne wpisanie się w nowy paradygmat olimpijskiej efektywności[46].

Kandydatura Jeonbuk, choć zaskakująca i nie wolna od wyzwań logistycznych i finansowych, wpisuje się w narrację zrównoważonego, regionalnie sprawiedliwego modelu Igrzysk, którego MKOl aktywnie poszukuje. Co istotne, koreańskie kręgi polityczne oraz naukowe podkreślają, że Olympic Games w Jeonju oznaczałoby powrót Republiki Korei na olimpijski szczyt po 48 latach – od Seulu 1988[47].

Jednocześnie droga do Jeonju 2036 jest długa i niepewna. Silna konkurencja ze strony Indii, Kataru i Arabii Saudyjskiej, nierozwiązane kwestie infrastrukturalne, zmiana zasad procesu decyzyjnego w MKOl i nieprzewidywalne otoczenie geopolityczne. To wszystko czynniki, które mogą zmienić wynik tej rywalizacji[48].

Sportowe Soft Power. Ranking Państw 2026

Wątek Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej, choć dziś nieobecny w oficjalnych planach, pozostaje symbolicznym cieniem, który powraca przy każdej rozmowie o olimpijskiej Korei. Historia uczy, że sport na Półwyspie Koreańskim nigdy nie był tylko sportem[49].

Republika Korei traktuje Igrzyska nie jako cel sam w sobie, lecz jako instrument – budowania marki, konsolidacji regionalnej i projekcji soft power w zmiennym środowisku geopolitycznym Azji Wschodniej. I pod tym względem jej olimpijskie aspiracje na rok 2036 są absolutnie poważne.

Dominik Jurasiński – doktorant w dyscyplinie nauki o kulturze fizycznej. Pracownik dydaktyczny Akademii Kultury Fizycznej w Krakowie (Wydział Turystyki i Rekreacji). Jego zainteresowania badawcze koncentrują się na polityce sportu i turystyki w ujęciu porównawczym. Ze szczególnym uwzględnieniem Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej oraz Republiki Korei.

Specjalizuje się w zagadnieniach zarządzania projektami w sektorze czasu wolnego. Równolegle pełni funkcję trenera piłki nożnej kobiet w Wiśle Kraków, łącząc działalność naukową z praktyką sportową.