Komentarz

Obrończynie tytułu z Pjongjangu. Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna na mistrzostwach świata U-20 w Polsce

Mecz Kolumbia - Korea Północna w Łodzi. Fot. Michał Banasiak
Kolumbia - Korea Północna

Piłkarska reprezentacja Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej (KRLD) przyjechała do Polski jako aktualny mistrz świata kobiet do lat 20 i jedna z najbardziej konsekwentnie budowanych marek w światowej piłce nożnej kobiet. Turniej rozgrywany w Łodzi, Katowicach, Sosnowcu i Bielsku-Białej jest dla Pjongjangu nie tylko obroną trofeum, lecz również kolejną odsłoną modelu, w którym sport pozostaje ściśle spleciony z państwem, jego strukturami i jego narracją.

Dwunasta edycja mistrzostw świata FIFA U-20 kobiet rozgrywana jest w Polsce z udziałem 24 reprezentacji ze wszystkich sześciu konfederacji. KRLD przystępuje do turnieju jako obrończyni tytułu: zwycięstwo w Kolumbii w 2024 roku było jej trzecim triumfem w historii tej imprezy, co zrównało ją ze Stanami Zjednoczonymi i Niemcami w klasyfikacji najbardziej utytułowanych federacji[1]. W finale w Bogocie Koreanki pokonały Japonię 1:0, wygrywając wszystkie siedem meczów turnieju w regulaminowym czasie gry[2]. Los przydzielił je do grupy E wraz z Kolumbią, Kostaryką i Portugalią, a wszystkie mecze grupowe rozgrywają na Stadionie Miejskim ŁKS w Łodzi, gdzie w tym mieściew 2019 roku finał męskich mistrzostw świata U-20 rozegrała reprezentacja Republiki Korei[3][4].

Kontekst tego startu jest szerszy niż jeden turniej. W ciągu ostatnich dwóch lat północnokoreańska piłka kobiet zbudowała sekwencję sukcesów, jakiej nie ma dziś żadna inna federacja: mistrzostwo świata U-20 (2024), dwa kolejne mistrzostwa świata U-17 (2024 i 2025)[5], zwycięstwo klubu Naegohyang w Lidze Mistrzyń AFC w finale rozegranym 23 maja 2026 roku w południowokoreańskim Suwonie[6] oraz kwalifikacja seniorek do mistrzostw świata w Brazylii w 2027 roku, pierwszych od 2011 roku[7].

Jako badacz polityki sportu obu państw koreańskich i jednocześnie trener piłki nożnej kobiet, patrzę na ten turniej z dwóch perspektyw naraz. Pierwsza to perspektywa boiska: Koreanki grają w sposób, który każdy trener rozpoznaje jako produkt długiego, skoordynowanego procesu szkolenia. Druga to perspektywa systemowa: za tym procesem stoi państwo, które – podobnie jak Republika Korei, choć w zupełnie innym ustroju – traktuje sport jako instrument polityki wewnętrznej i zewnętrznej[8]. W niniejszej analizie staram się odpowiedzieć na kilka pytań, które w kontekście turnieju w Polsce padają najczęściej, zachowując należytą ostrożność wobec informacji, których nie sposób niezależnie zweryfikować.

Reprezentantki Korei Północnej cieszą się z braki strzelonej Kolumbii. W fazie grupowej Koreanki wygrały wszystkie mecze, nie tracąc żadnej bramki. Fot. Michał Banasiak

Piłka nożna kobiet jako dyscyplina strategiczna

Znaczenie piłki nożnej kobiet w KRLD trudno przecenić. Jest to dyscyplina, w której państwo od końca lat dziewięćdziesiątych osiąga wyniki nieproporcjonalne do swojego potencjału ludnościowego i ekonomicznego, i w której w odróżnieniu od futbolu mężczyzn, może realnie konkurować z najlepszymi. Nie jest przypadkiem, że to właśnie drużyny kobiece stały się głównym beneficjentem Międzynarodowej Szkoły Piłkarskiej w Pjongjangu, utworzonej w 2013 roku jako element sportowych ambicji Kim Dzong Una i kształcącej zawodniczki i zawodników od siódmego do siedemnastego roku życia[9].

Dwanaście klubów najwyższej klasy rozgrywkowej kobiet jest formalnie przypisanych do konkretnych instytucji państwa: April 25 i Sobaeksu do Koreańskiej Armii Ludowej, Kalmaegi do marynarki wojennej, Jebi do sił powietrznych, Amnokgang i Rimyongsu do Ministerstwa Bezpieczeństwa Społecznego, Kigwancha do kolei państwowych, Hwaebul do organizacji młodzieżowej partii, a Naegohyang do Dowództwa Gwardii[10]. Sam klub Naegohyang, założony w 2012 roku, jest pierwszym północnokoreańskim klubem kobiecym, który wystąpił w rozgrywkach kontynentalnych[11].

Określenie „mistrzostwa resortów” nie jest pozbawione podstaw, choć wymaga kontekstu. Model klubu sportowego jako jednostki organizacyjnej resortu jest bezpośrednim dziedzictwem systemu radzieckiego i był w drugiej połowie XX wieku normą w całym bloku wschodnim zaczynając od CSKA i Dynama po polskie kluby wojskowe i milicyjne. W KRLD ten model nie tylko przetrwał, ale pozostaje jedynym istniejącym. Dla samego szkolenia ma to konsekwencje ambiwalentne: z jednej strony zapewnia stabilne finansowanie, zakwaterowanie i pełną dyspozycyjność zawodniczek, z drugiej uniezależnia klub od wyniku ekonomicznego, a więc i od publiczności. Naegohyang w ciągu jednego sezonu strzelił w Lidze Mistrzyń AFC 36 bramek i wygrał turniej, którego finał jak wskazały media obserwowała nieliczna publiczność[12][13].

Sukces sportowy jako element narracji państwowej

Odpowiedź na pytanie, czy władze KRLD wykorzystują sukcesy sportowców politycznie, jest w moim przekonaniu twierdząca z zastrzeżeniem, że nie jest to praktyka wyłącznie północnokoreańska, a jedynie realizowana w sposób bardziej bezpośredni i jednorodny niż gdzie indziej. Po zwycięstwie w Kolumbii w 2024 roku drużyna U-20 została przyjęta przez Kim Dzong Una w siedzibie Komitetu Centralnego Partii Pracy Korei. Według relacji KCNA przywódca określił osiągnięcia sportowców jako źródło jedności narodu i bodziec do dalszego wysiłku[14]. W czerwcu 2026 roku analogiczne przyjęcie zorganizowano dla zawodniczek Naegohyang po zdobyciu Ligi Mistrzyń AFC; media państwowe cytowały słowa piłkarek o „opiece i dobroci” przywódcy jako źródle ich sukcesów[15][16].

Warto zwrócić uwagę na strukturę tej narracji. Sukces nie jest przypisywany zawodniczkom jako jednostkom ani nawet drużynie jako zespołowi, lecz systemowi i osobie przywódcy, którego troska ma być jego pierwotną przyczyną[17]. Sport pełni tu podwójną funkcję: dowodu na skuteczność państwa w oczach własnych obywateli oraz w ograniczonym zakresie narzędzia obecności w przestrzeni międzynarodowej, w której KRLD z innych powodów obecna jest rzadko. Turniej w Polsce, a w jeszcze większym stopniu przyszłoroczne mistrzostwa świata seniorek, wpisuje się w tę logikę w sposób naturalny.

Status sportowca w KRLD a uznanie bez rynku

Kwestia tego, czy najlepsi sportowcy w Korei Północnej cieszą się statusem porównywalnym z tym, jaki znamy z Europy, wymaga rozdzielenia dwóch pojęć: rozpoznawalności i komercjalizacji. W KRLD istnieje pierwsza, natomiast praktycznie nie istnieje druga. Wybitni zawodnicy są obecni w przestrzeni publicznej za pośrednictwem mediów państwowych, a ich osiągnięcia stanowią przedmiot relacji Koreańskiej Centralnej Agencji Prasowej i dziennika Rodong Sinmun. Nie ma jednak rynku reklamowego w rozumieniu zachodnim, nie ma kontraktów sponsorskich ani wizerunkowych, a tym samym nie ma mechanizmu, w którym popularność sportowca przekłada się na jego indywidualny kapitał ekonomiczny.

Funkcję, którą w gospodarkach rynkowych pełnią sponsorzy, w KRLD wypełnia państwo poprzez system tytułów honorowych. Za sukcesy na poziomie kontynentalnym przyznawany jest tytuł Zasłużonego Sportowca (공훈체육인), a za mistrzostwo świata lub złoto olimpijskie – najwyższy tytuł Ludowego Sportowca (인민체육인); w wyjątkowych przypadkach sportowcy otrzymują również tytuły Bohatera Pracy lub Bohatera Republiki[18][19]. Z wyróżnieniami wiążą się przywileje materialne: mieszkania, w wybranych przypadkach samochody i renty sportowe, a także prestiż społeczny, którywedług relacji zewnętrznych może przekładać się na pozycję w strukturach państwa[20]. Po igrzyskach w Londynie w 2012 roku media państwowe relacjonowały wprowadzenie się grupy medalistów olimpijskich do nowo wybudowanych mieszkań nad rzeką Pothong w Pjongjangu[21].

Można zatem powiedzieć, że północnokoreańska piłkarka lub gimnastyczka jest osobą rozpoznawalną i społecznie szanowaną, ale jej status jest nadany, a nie wypracowany rynkowo. To rozróżnienie ma znaczenie praktyczne: rozpoznawalność, która pochodzi od państwa, jest też przez państwo zarządzana.

Media: między transmisją a komunikatem

Wspomnienie mistrzostw świata w RPA w 2010 roku jest tu zasadne, choć wymaga pewnego uściślenia. Pierwszy mecz z Brazylią, zakończony porażką 1:2, pokazano w Pjongjangu z jednodniowym opóźnieniem. Kolejne spotkanie z Portugalią – co było wówczas precedensem – Koreańska Telewizja Centralna (KCTV) transmitowała na żywo. Wynik 0:7 sprawił, że eksperyment ten zakończył się w sposób, którego nadawca zapewne nie planował; transmisję zamknięto tuż po ostatnim gwizdku[22]. Od tamtej pory transmisje na żywo z wydarzeń zagranicznych z udziałem własnych reprezentacji pozostają wyjątkiem.

Praktyka ostatnich lat jest jednak bardziej otwarta, niż mogłoby się wydawać. Podczas mundialu w Katarze w 2022 roku KCTV pokazała niemal wszystkie mecze z opóźnieniem jednego lub dwóch dni, w wersjach skróconych do około godziny, początkowo zamazując reklamy południowokoreańskich koncernów, z czego zresztą szybko zrezygnowano[23]. Rozgrywki Premier League i Ligi Mistrzów pokazywane są z opóźnieniem sięgającym miesięcy i często poza kolejnością[24]. Przypadek szczególnie istotny dla naszego tematu to finał mistrzostw świata U-20 w 2024 roku: mecz, który w Pjongjangu rozpoczął się o siódmej rano, wyemitowano tego samego dnia o 20:30, a więc w paśmie najwyższej oglądalności i z opóźnieniem zaledwie kilkunastu godzin[25].

Mecze w Łodzi rozpoczynają się o 15:00 i 18:00 czasu polskiego, czyli o 22:00 i 1:00 w nocy czasu pjongjańskiego. Otwartą kwestią pozostaje status praw telewizyjnych: w czerwcu 2026 roku pojawiły się doniesienia, że KCTV emitowała fragmenty męskich mistrzostw świata bez odpowiedniej licencji, a FIFA już w 2023 roku miała kierować do Pjongjangu ostrzeżenia w podobnej sprawie[26][27].

Sam sport jest w północnokoreańskich mediach obecny w stopniu rosnącym. Po wydłużeniu czasu antenowego KCTV w 2022 roku zwiększyła się liczba programów sportowych, a piłka nożna zarówno ta krajowa, jak i zagraniczna należy do treści, które w ocenie obserwatorów stanowią jeden z nielicznych obszarów ramówki relatywnie wolnych od bezpośredniego przekazu ideologicznego[28].

Juniorki na szczycie, seniorki w odbudowie

Dysproporcja między wynikami w kategoriach młodzieżowych a seniorskimi jest faktem, choć w 2026 roku należy ją opisywać ostrożniej niż jeszcze kilka lat temu. W kategorii U-17 KRLD ma cztery tytuły mistrza świata, w U-20 trzy. Seniorki grały na mistrzostwach świata w latach 1999-2011, dochodząc w 2007 roku do ćwierćfinału. Przełom nastąpił w 2011 roku, gdy pięć pozytywnych wyników kontroli antydopingowych podczas turnieju w Niemczech skutkowało wykluczeniem z mistrzostw w 2015 roku; w 2019 roku reprezentacja nie zakwalifikowała się, a w cyklu eliminacyjnym do turnieju w 2023 roku nie wzięła udziału w okresie pandemicznego zamknięcia granic[29]. Dopiero w marcu 2026 roku, po zwycięstwie 4:0 nad Tajwanem w barażu Pucharu Azji, Koreanki zapewniły sobie powrót na mundial po szesnastu latach[30][31].

Przyczyny tej luki zdaniem autora są kilkuwarstwowe, a izolacja jest jedną z nich istotną, ale nie jedyną.

Po pierwsze, scentralizowany system wczesnej selekcji i bardzo wysokiej objętości treningowej daje przewagę największą właśnie w wieku juniorskim, gdy zawodniczki z innych federacji łączą jeszcze sport ze szkołą i trenują w rozproszonych strukturach klubowych. Ta przewaga naturalnie maleje po dwudziestym roku życia, gdy rywalki wchodzą do profesjonalnych lig i grają cotygodniowe mecze o wysokiej intensywności przeciwko zróżnicowanym stylom.

Po drugie, północnokoreańska liga przy wszystkich zaletach organizacyjnych oferuje ograniczoną różnorodność taktyczną i niewiele okazji do konfrontacji z najlepszymi.

Po trzecie wreszcie, ciągłość pokoleniowa została przerwana z przyczyn pozasportowych: roczniki, które zdobywały tytuły młodzieżowe w 2016 roku, powinny stanowić trzon seniorek w latach 2019-2023, a więc dokładnie w okresie wykluczenia, nieudanych eliminacji i pandemicznego zamknięcia.

Obecnie drużyna seniorek – dziesiąta w rankingu FIFA w chwili kwalifikacji – przegrywająca w Pucharze Azji 2026 z Chinami i Australią różnicą jednej bramki[32] nie jest zespołem słabym, a jedynie zespołem, który przez dekadę pozbawiony był regularnego kontaktu z poziomem światowym. Trzon Naegohyang, w tym Kim Kyong-yong, uznana za najlepszą zawodniczkę Ligi Mistrzyń AFC[33], pokazuje, że przy zapewnieniu takiego kontaktu system potrafi wytworzyć zawodniczki klasy kontynentalnej także w wieku seniorskim.

Kibice Korea Północna
W Łodzi Korea Północna może liczyć na dopingu niewielkiej grupki swoich kibiców. Fot. Michał Banasiak

Perspektywa gry za granicą a wola polityczna i ramy prawne

Precedensy zawodników z KRLD grających w Europie rzeczywiście istnieją. HanKwang-song trafił do Włoch w 2015 roku, w 2017 roku został pierwszym Koreańczykiem z Północy z bramką w Serie A w barwach Cagliari, następnie związał się z Juventusem, a w 2020 roku z katarskim Al-Duhail. W tym samym okresie Choe Song-hyok występował w Arezzo, a Pak Kwang-ryong w austriackim St. Pölten[34][35]. Pobyt tych zawodników za granicą odbywał się co naturalne w przypadku państwa o takiej specyfice w ścisłej koordynacji z krajową federacją, a ich kontrakty były przedmiotem szczególnej uwagi ze względu na obowiązujący reżim sankcyjny[36].

Kluczowe dla odpowiedzi na pytanie o piłkarki jest jednak to, w jaki sposób te kariery się zakończyły. Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2397 z grudnia 2017 roku zobowiązała państwa członkowskie do repatriacji obywateli KRLD zarobkujących za granicą do końca 2019 roku. Sportowcy nie zostali z tego obowiązku wyłączeni. Kontrakt HanKwang-songa w Katarze został rozwiązany w 2021 roku z wyraźnym odwołaniem do tych zobowiązań, a sam zawodnik, unieruchomiony dodatkowo przez pandemiczne zamknięcie granic, wrócił do gry dopiero w 2023 roku w barwach klubu April 25[37][38].

Oznacza to, że ewentualna decyzja Pjongjangu o wysłaniu najlepszych piłkarek do lig europejskich nie jest dziś wyłącznie kwestią woli politycznej. Nawet przy takiej woli co do której autor nie ma podstaw, by ją zakładać ani wykluczać transfer musiałby zostać przeprowadzony w sposób zgodny z reżimem sankcyjnym, co w praktyce dotyczy każdego klubu w państwie członkowskim ONZ. Doświadczenie z lat 2017-2021 pokazało, że jest to ścieżka obarczona istotnym ryzykiem prawnym i reputacyjnym dla wszystkich stron.

Bardziej realistyczną jak uważa autor już realizowaną alternatywą jest zwiększanie kontaktu z poziomem światowym w formule, którą państwo w pełni kontroluje: poprzez rozgrywki klubowe i reprezentacyjne. Zwycięstwo Naegohyang w Lidze Mistrzyń AFC, rozegrane w Republice Korei i zakończone kwalifikacją do Klubowego Pucharu Świata Kobiet FIFA w 2027 roku[39], jest tego najlepszym przykładem. Był to zarazem pierwszy od 2018 roku udział północnokoreańskich sportowców w zawodach na terytorium Południa[40] co przypomina, że dyplomacja sportowa na Półwyspie, jak autor wskazywał w kwietniu, działa jak barometr sytuacji politycznej, a nie jej sprawca[41].

Wymiar polski

Obecność reprezentacji KRLD w Polsce ma także wymiar, który wykracza poza sport. Polska utrzymuje stosunki dyplomatyczne z Koreańską Republiką Ludowo-Demokratyczną nieprzerwanie od 1948 roku, a na mocy Koreańskiego Układu Rozjemczego z 1953 roku pozostaje członkiem Komisji Nadzorczej Państw Neutralnych. Po ewakuacji w grudniu 2020 roku, w listopadzie 2024 roku Ministerstwo Spraw Zagranicznych rozpoczęło przywracanie stałej obecności dyplomatycznej w Pjongjangu; obok Szwecji Polska jest jedynym państwem zachodnim, które zdecydowało się na taki krok[42].

W tym świetle mistrzostwa świata U-20 są jednym z niewielu bezpośrednich, publicznych i pozbawionych napięcia punktów styku między obydwoma państwami. Polska, jako gospodarz, występuje wobec wszystkich uczestników w tej samej roli i właśnie ta równość traktowania, wpisana w naturę imprez FIFA, stanowi wartość, której nie należy lekceważyć. Dla polskiej dyplomacji sportowej jest to doświadczenie warte odnotowania, choć oczekiwania wobec niego powinny pozostać proporcjonalne.

Podsumowanie: turniej w Polsce jako punkt obserwacyjny

Obrona tytułu w Polsce jest dla KRLD zadaniem sportowym o wysokim prawdopodobieństwie powodzenia i zadaniem politycznym o znaczeniu, którego nie należy ani wyolbrzymiać, ani lekceważyć. Sport pozostaje jedną z niewielu dziedzin, w których to państwo może pokazać się światu w roli innej niż zazwyczaj, a mistrzostwa świata rozgrywane w państwie członkowskim Unii Europejskiej i NATO są dla tej autoprezentacji sceną nieczęsto dostępną.

Dla polskiego obserwatora turniej ten jest z kolei rzadką okazją, by z bliska przyjrzeć się produktowi systemu, który w piłce nożnej kobiet osiągnął rezultaty niedostępne dla większości federacji dysponujących nieporównanie większymi zasobami. Odpowiedź na pytanie, ile z tego rezultatu wynika z metody szkolenia, a ile z organizacji państwa, pozostaje otwarta. W rok od turnieju w Łodzi, na mistrzostwach świata seniorek w Brazylii, będzie można ją postawić ponownie ale już na poziomie, na którym o wyniku decyduje nie tylko szkolenie, lecz również dostęp do świata

Dominik Jurasiński – doktorant w dyscyplinie nauki o kulturze fizycznej. Pracownik dydaktyczny Akademii Kultury Fizycznej w Krakowie (Wydział Turystyki i Rekreacji). Jego zainteresowania badawcze koncentrują się na polityce sportu i turystyki w ujęciu porównawczym, ze szczególnym uwzględnieniem Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej oraz Republiki Korei. Specjalizuje się w zagadnieniach zarządzania projektami w sektorze czasu wolnego. Równolegle pełni funkcję trenera piłki nożnej kobiet w Wiśle Kraków, łącząc działalność naukową z praktyką sportową.

Dennis Rodman, igrzyska i kobiecy futbol. Sport w polityce zagranicznej Korei Północnej

Bibliografia

  1. [1] FIFA, FIFA U-20 Women’s World Cup Poland 2026™ – strona oficjalna turnieju, https://www.fifa.com/en/tournaments/womens/u20womensworldcup [dostęp: 07.09.2026].
  2. [2] FIFA, Korea DPR 1-0 Japan | Report &Highlights | Final | FIFA U-20 Women’s World CupColombia 2024™, 22.09.2024, https://www.fifa.com/en/tournaments/womens/u20womensworldcup/colombia-2024/articles/korea-dpr-japan-match-report-highlights-final [dostęp: 07.09.2026].
  3. [3] FIFA, FIFA U-20 Women’s World Cup Poland 2026™: Group E in focus, 08.2026, https://www.fifa.com/en/tournaments/womens/u20womensworldcup/poland-2026/articles/group-e-preview [dostęp: 07.09.2026].
  4. [4] FIFA, U-20 Women’s World Cup 2026 | Schedule, fixtures, stadiums, 16.05.2026, https://www.fifa.com/en/tournaments/womens/u20womensworldcup/poland-2026/articles/match-schedule-fixtures-results-teams-stadiums-poland-2026 [dostęp: 07.09.2026].
  5. [5] FIFA, Korea DPR down Dutch to claimanother crown – FIFA U-17 Women’s World CupMorocco 2025™, 08.11.2025, https://www.fifa.com/en/tournaments/womens/u17womensworldcup/morocco-2025/articles/korea-dpr-netherlands-match-report [dostęp: 07.09.2026].
  6. [6] The Korea Times, N. Korean club NaegohyangcrownedAsianwomen’s football champions, 23.05.2026, https://www.koreatimes.co.kr/sports/20260523/n-korean-club-naegohyang-crowned-asian-womens-football-champions [dostęp: 07.09.2026].
  7. [23] Inside World Football, NorthKorea’sNaegohyang beat TokyoVerdyBeleza to win AFC Women’sChampionsLeague, 25.05.2026, https://www.insideworldfootball.com/2026/05/25/north-koreas-naegohyang-beat-tokyo-verdy-beleza-to-win-afc-womens-champions-league/ [dostęp: 07.09.2026].
  8. [7] ESPN, 2027 FIFA Women’s World Cup: Format, whohasqualified?, 08.2026, https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48983407/everything-need-know-2027-womens-world-cup-format-qualified-more [dostęp: 07.09.2026].
  9. [8] D. Jurasiński / PIDS, Olimpijskie ambicje Republiki Korei – sport, dyplomacja i wielka geopolityczna gra, 22.04.2026, https://pids.pl/analiza/olimpijskie-ambicje-republiki-korei-sport-dyplomacja-i-wielka-geopolityczna-gra/ [dostęp: 07.09.2026].
  10. [9] Daily NK, NorthKorea’sathletefactories: howtheywork, 17.01.2020, https://www.dailynk.com/english/north-koreas-athlete-factories-how/ [dostęp: 07.09.2026].
  11. [15] Radio Free Asia, North Korea allows a glimpseinside a raresuccess story – itswomen’s soccer, 25.04.2025, https://www.rfa.org/english/korea/2025/04/25/norrth-korea-women-soccer-world-cup-football/ [dostęp: 07.09.2026].
  12. [9] Daily NK, NorthKorea’sathletefactories: howtheywork, 17.01.2020, https://www.dailynk.com/english/north-koreas-athlete-factories-how/ [dostęp: 07.09.2026].
  13. [11] SBS News (AFP), North Korea rewardsathletes with luxuryapartments, 05.10.2013, https://www.sbs.com.au/news/article/north-korea-rewards-athletes-with-luxury-apartments/vzmmdbsxh [dostęp: 07.09.2026].
  14. [12] Reuters (za: Malay Mail), NorthKorea’s Kim lauds U-20 women’s football World Cupvictory, 01.10.2024, https://www.malaymail.com/news/sports/2024/10/01/north-koreas-kim-lauds-u-20-womens-football-world-cup-victory/152216 [dostęp: 07.09.2026].
  15. [13] South China Morning Post, Tears in North Korea as Kim meetsfootballersafterhistorictitle win, 04.06.2026, https://www.scmp.com/week-asia/lifestyle-culture/article/3355792/tears-north-korea-kim-meets-footballers-after-historic-title-win [dostęp: 07.09.2026].
  16. [14] CNN, Kim JongUnislovingNorthKoreanwomen’s soccer. Whatdrivesitsremarkablesuccess?, 06.06.2026, https://www.cnn.com/2026/06/06/asia/north-korea-womens-soccer-intl-hnk-dst [dostęp: 07.09.2026].
  17. [10] Liberty in North Korea, NorthKoreanwomen’s football team arrives in Suwon: propaganda vs. real people, 15.05.2026, https://libertyinnorthkorea.org/blog/north-korean-womens-football-team-arrives-in-suwon-propaganda-vs-real-people [dostęp: 07.09.2026].
  18. [16] CBC Sports (AP), NorthKoreanswatch brutal loss on live TV, 21.06.2010, https://www.cbc.ca/sports/soccer/north-koreans-watch-brutal-loss-on-live-tv-1.885172 [dostęp: 07.09.2026].
  19. [17] North Korea Tech (M. Williams), NorthKorean TV Coverage of the World Cup, 06.12.2022, https://www.northkoreatech.org/2022/12/06/north-korean-tv-coverage-of-the-world-cup/ [dostęp: 07.09.2026].
  20. [18] 38 North (M. Williams), Goals, Delays and Mystery: International Football Coverage on Korean Central Television, 10.02.2025, https://www.38north.org/2025/02/goals-delays-and-mystery-international-football-coverage-on-korean-central-television/ [dostęp: 07.09.2026].
  21. [18] 38 North (M. Williams), Goals, Delays and Mystery: International Football Coverage on Korean Central Television, 10.02.2025, https://www.38north.org/2025/02/goals-delays-and-mystery-international-football-coverage-on-korean-central-television/ [dostęp: 07.09.2026].
  22. [19] The Korea Times, North Korea accused of illegallybroadcasting 2026 FIFA World Cupmatches, 19.06.2026, https://www.koreatimes.co.kr/sports/20260619/north-korea-accused-of-illegally-broadcasting-2026-fifa-world-cup-matches [dostęp: 07.09.2026].
  23. [20] Korea JoongAngDaily, North Korea accused of illegallyairing FIFA World Cup 2026 matches on state TV, 20.06.2026, https://www.koreajoongangdaily.com/korea/north-korea-accused-of-broadcasting-pirated-world-cup-matches/12732346 [dostęp: 07.09.2026].
  24. [18] 38 North (M. Williams), Goals, Delays and Mystery: International Football Coverage on Korean Central Television, 10.02.2025, https://www.38north.org/2025/02/goals-delays-and-mystery-international-football-coverage-on-korean-central-television/ [dostęp: 07.09.2026]. (= poz. 20)
  25. [14] CNN, Kim JongUnislovingNorthKoreanwomen’s soccer. Whatdrivesitsremarkablesuccess?, 06.06.2026, https://www.cnn.com/2026/06/06/asia/north-korea-womens-soccer-intl-hnk-dst [dostęp: 07.09.2026].
  26. [21] Wikipedia (zestawienie encyklopedyczne na podstawie źródeł KCNA i AFC), DPR Korea Women’s Premier League – lista klubów i ich przynależności instytucjonalnej, https://en.wikipedia.org/wiki/DPR_Korea_Women%27s_Premier_League [dostęp: 07.09.2026].
  27. [21] Wikipedia (zestawienie encyklopedyczne na podstawie źródeł KCNA i AFC), DPR Korea Women’s Premier League – lista klubów i ich przynależności instytucjonalnej, https://en.wikipedia.org/wiki/DPR_Korea_Women%27s_Premier_League [dostęp: 07.09.2026].
  28. [22] AFC, AFC Women’sChampionsLeague 2025/26™ – relacje z finału, 24.05.2026, https://www.the-afc.com/en/club/afc_womens_champions_league.html/news/off-key-tokyo-verdy-disappoint-kusunose [dostęp: 07.09.2026].
  29. [24] ESPN, NorthKoreansideNaegohyangWomen’s FC win AsianWomen’sChampionsLeague, 23.05.2026, https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48851561/north-korean-side-naegohyang-womens-fc-win-asian-women-champions-league [dostęp: 07.09.2026].
  30. [25] Outlook India (AP), AFC Women’sAsianCup 2026: North Korea return to World Cupafter 15 years, 19.03.2026, https://www.outlookindia.com/sports/football/afc-womens-asian-cup-2026-north-korea-philippines-world-cup-qualification-report [dostęp: 07.09.2026].
  31. [26] ESPN, On-song North Korea seallong-awaitedWomen’s World Cup return, 19.03.2026, https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/401845601 [dostęp: 07.09.2026].
  32. [27] The Daily Star (AFP), North Korea qualify for 2027 Women’s World Cup, 19.03.2026, https://www.thedailystar.net/sports/sports-special/afc-womens-asian-cup-2026/news/north-korea-qualify-2027-womens-world-cup-4132671 [dostęp: 07.09.2026].
  33. [7] ESPN, 2027 FIFA Women’s World Cup: Format, whohasqualified?, 08.2026, https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48983407/everything-need-know-2027-womens-world-cup-format-qualified-more [dostęp: 07.09.2026].
  34. [22] AFC, AFC Women’sChampionsLeague 2025/26™ – relacje z finału, 24.05.2026, https://www.the-afc.com/en/club/afc_womens_champions_league.html/news/off-key-tokyo-verdy-disappoint-kusunose [dostęp: 07.09.2026].
  35. [28] CNN, A NorthKoreanstunnedworld soccer when he scored in Serie A. Then HanKwang Song went missing, 01.07.2023, https://www.cnn.com/2023/07/01/sport/han-kwang-song-north-korea-football-spt-hnk-intl [dostęp: 07.09.2026].
  36. [30] The Seattle Times / The New York Times, How a NorthKorean Soccer ProdigyVanished, and Reemerged, 29.11.2023, https://www.seattletimes.com/sports/how-a-north-korean-soccer-prodigy-vanished-and-reemerged/ [dostęp: 07.09.2026].
  37. [29] CNN, HanKwang Song: NorthKoreanstrikerscores in World Cupqualifieraftervanishing from world soccer for overthreeyears, 21.11.2023, https://www.cnn.com/2023/11/21/sport/han-kwang-song-north-korea-spt-intl/index.html [dostęp: 07.09.2026].
  38. [24] ESPN, NorthKoreansideNaegohyangWomen’s FC win AsianWomen’sChampionsLeague, 23.05.2026, https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48851561/north-korean-side-naegohyang-womens-fc-win-asian-women-champions-league [dostęp: 07.09.2026].
  39. [31] BBC Sport, NorthKoreansideNaegohyangwins in South Korea to reachAsianWomen’sChampionsLeaguefinal, 20.05.2026, https://www.bbc.com/sport/football/articles/cx21xelynrno [dostęp: 07.09.2026].
  40. [10] Liberty in North Korea, NorthKoreanwomen’s football team arrives in Suwon: propaganda vs. real people, 15.05.2026, https://libertyinnorthkorea.org/blog/north-korean-womens-football-team-arrives-in-suwon-propaganda-vs-real-people [dostęp: 07.09.2026].
  41. [8] D. Jurasiński / PIDS, Olimpijskie ambicje Republiki Korei – sport, dyplomacja i wielka geopolityczna gra, 22.04.2026, https://pids.pl/analiza/olimpijskie-ambicje-republiki-korei-sport-dyplomacja-i-wielka-geopolityczna-gra/ [dostęp: 07.09.2026]. (= poz. 9)
  42. [32] Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP, Wznowienie działalności Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Koreańskiej Republice Ludowo-Demokratycznej, 15.11.2024, https://www.gov.pl/web/dyplomacja/wznowienie-dzialalnosci-ambasady-rzeczypospolitej-polskiej-w-koreanskiej-republice-ludowo-demokratycznej [dostęp: 07.09.2026].

Przypisy

[1]FIFA, FIFA U-20 Women’s World Cup Poland 2026™ – strona oficjalna turnieju, https://www.fifa.com/en/tournaments/womens/u20womensworldcup[dostęp: 07.09.2026]

[2]FIFA, Korea DPR 1-0 Japan | Report &Highlights | Final | FIFA U-20 Women’s World CupColombia 2024™, 22.09.2024, https://www.fifa.com/en/tournaments/womens/u20womensworldcup/colombia-2024/articles/korea-dpr-japan-match-report-highlights-final[dostęp: 07.09.2026]

[3]FIFA, FIFA U-20 Women’s World Cup Poland 2026™: Group E in focus, 08.2026, https://www.fifa.com/en/tournaments/womens/u20womensworldcup/poland-2026/articles/group-e-preview[dostęp: 07.09.2026]

[4]FIFA, U-20 Women’s World Cup 2026 | Schedule, fixtures, stadiums, 16.05.2026, https://www.fifa.com/en/tournaments/womens/u20womensworldcup/poland-2026/articles/match-schedule-fixtures-results-teams-stadiums-poland-2026[dostęp: 07.09.2026]

[5]FIFA, Korea DPR down Dutch to claimanother crown – FIFA U-17 Women’s World CupMorocco 2025™, 08.11.2025, https://www.fifa.com/en/tournaments/womens/u17womensworldcup/morocco-2025/articles/korea-dpr-netherlands-match-report[dostęp: 07.09.2026]

[6]The Korea Times, N. Korean club NaegohyangcrownedAsianwomen’s football champions, 23.05.2026, https://www.koreatimes.co.kr/sports/20260523/n-korean-club-naegohyang-crowned-asian-womens-football-champions[dostęp: 07.09.2026]

[7]ESPN, 2027 FIFA Women’s World Cup: Format, whohasqualified?, 08.2026, https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48983407/everything-need-know-2027-womens-world-cup-format-qualified-more[dostęp: 07.09.2026]

[8]D. Jurasiński / PIDS, Olimpijskie ambicje Republiki Korei – sport, dyplomacja i wielka geopolityczna gra, 22.04.2026, https://pids.pl/analiza/olimpijskie-ambicje-republiki-korei-sport-dyplomacja-i-wielka-geopolityczna-gra/[dostęp: 07.09.2026]

[10]Wikipedia (zestawienie encyklopedyczne na podstawie źródeł KCNA i AFC), DPR Korea Women’s Premier League- lista klubów i ich przynależności instytucjonalnej, https://en.wikipedia.org/wiki/DPR_Korea_Women%27s_Premier_League[dostęp: 07.09.2026]

[11]AFC, AFC Women’sChampionsLeague 2025/26™ – relacje z finału, 24.05.2026, https://www.the-afc.com/en/club/afc_womens_champions_league.html/news/off-key-tokyo-verdy-disappoint-kusunose[dostęp: 07.09.2026]

[12]Inside World Football, NorthKorea’sNaegohyang beat TokyoVerdyBeleza to win AFC Women’sChampionsLeague, 25.05.2026, https://www.insideworldfootball.com/2026/05/25/north-koreas-naegohyang-beat-tokyo-verdy-beleza-to-win-afc-womens-champions-league/[dostęp: 07.09.2026]

[13]ESPN, NorthKoreansideNaegohyangWomen’s FC win AsianWomen’sChampionsLeague, 23.05.2026, https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48851561/north-korean-side-naegohyang-womens-fc-win-asian-women-champions-league[dostęp: 07.09.2026]

[14]Reuters (za: Malay Mail), NorthKorea’s Kim lauds U-20 women’s football World Cupvictory, 01.10.2024, https://www.malaymail.com/news/sports/2024/10/01/north-koreas-kim-lauds-u-20-womens-football-world-cup-victory/152216[dostęp: 07.09.2026]

Przypisy

[15]South China Morning Post, Tears in North Korea as Kim meetsfootballersafterhistorictitle win, 04.06.2026, https://www.scmp.com/week-asia/lifestyle-culture/article/3355792/tears-north-korea-kim-meets-footballers-after-historic-title-win[dostęp: 07.09.2026]

[16]CNN, Kim JongUnislovingNorthKoreanwomen’s soccer. Whatdrivesitsremarkablesuccess?, 06.06.2026, https://www.cnn.com/2026/06/06/asia/north-korea-womens-soccer-intl-hnk-dst[dostęp: 07.09.2026]

[17]Radio Free Asia, North Korea allows a glimpseinside a raresuccess story – itswomen’s soccer, 25.04.2025, https://www.rfa.org/english/korea/2025/04/25/norrth-korea-women-soccer-world-cup-football/[dostęp: 07.09.2026]

[18]Daily NK, NorthKorea’sathletefactories: howtheywork, 17.01.2020, https://www.dailynk.com/english/north-koreas-athlete-factories-how/[dostęp: 07.09.2026]

[19]Liberty in North Korea, NorthKoreanwomen’s football team arrives in Suwon: propaganda vs. real people, 15.05.2026, https://libertyinnorthkorea.org/blog/north-korean-womens-football-team-arrives-in-suwon-propaganda-vs-real-people[dostęp: 07.09.2026]

[20]Daily NK, NorthKorea’sathletefactories: howtheywork, 17.01.2020, https://www.dailynk.com/english/north-koreas-athlete-factories-how/ [dostęp: 07.09.2026]

[21]SBS News (AFP), North Korea rewardsathletes with luxuryapartments, 05.10.2013, https://www.sbs.com.au/news/article/north-korea-rewards-athletes-with-luxury-apartments/vzmmdbsxh[dostęp: 07.09.2026]

[22]CBC Sports (AP), NorthKoreanswatch brutal loss on live TV, 21.06.2010, https://www.cbc.ca/sports/soccer/north-koreans-watch-brutal-loss-on-live-tv-1.885172[dostęp: 07.09.2026]

[23]North Korea Tech (M. Williams), NorthKorean TV Coverage of the World Cup, 06.12.2022, https://www.northkoreatech.org/2022/12/06/north-korean-tv-coverage-of-the-world-cup/[dostęp: 07.09.2026]

[24]38 North (M. Williams), Goals, Delays and Mystery: International Football Coverage on Korean Central Television, 10.02.2025, https://www.38north.org/2025/02/goals-delays-and-mystery-international-football-coverage-on-korean-central-television/[dostęp: 07.09.2026]

[25]38 North (M. Williams), Goals, Delays and Mystery: International Football Coverage on Korean Central Television, 10.02.2025, https://www.38north.org/2025/02/goals-delays-and-mystery-international-football-coverage-on-korean-central-television/ [dostęp: 07.09.2026]

[26]The Korea Times, North Korea accused of illegallybroadcasting 2026 FIFA World Cupmatches, 19.06.2026, https://www.koreatimes.co.kr/sports/20260619/north-korea-accused-of-illegally-broadcasting-2026-fifa-world-cup-matches[dostęp: 07.09.2026]

[27]Korea JoongAngDaily, North Korea accused of illegallyairing FIFA World Cup 2026 matches on state TV, 20.06.2026, https://www.koreajoongangdaily.com/korea/north-korea-accused-of-broadcasting-pirated-world-cup-matches/12732346[dostęp: 07.09.2026]

[28] North (M. Williams), Goals, Delays and Mystery: International Football Coverage on Korean Central Television, 10.02.2025, https://www.38north.org/2025/02/goals-delays-and-mystery-international-football-coverage-on-korean-central-television/ [dostęp: 07.09.2026]

Przypisy

[29] CNN, Kim Jong Un is loving North Korean women’s soccer. What drives its remark able success?, 06.06.2026, https://www.cnn.com/2026/06/06/asia/north-korea-womens-soccer-intl-hnk-dst [dostęp: 07.09.2026]

[29]Outlook India (AP), AFC Women’sAsianCup 2026: North Korea return to World Cupafter 15 years, 19.03.2026, https://www.outlookindia.com/sports/football/afc-womens-asian-cup-2026-north-korea-philippines-world-cup-qualification-report[dostęp: 07.09.2026]

[30]ESPN, On-song North Korea seallong-awaitedWomen’s World Cup return, 19.03.2026, https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/401845601[dostęp: 07.09.2026]

[31]The Daily Star (AFP), North Korea qualify for 2027 Women’s World Cup, 19.03.2026, https://www.thedailystar.net/sports/sports-special/afc-womens-asian-cup-2026/news/north-korea-qualify-2027-womens-world-cup-4132671[dostęp: 07.09.2026]

[32] The Daily Star (AFP), North Korea qualify for 2027 Women’s World Cup, 19.03.2026, https://www.thedailystar.net/sports/sports-special/afc-womens-asian-cup-2026/news/north-korea-qualify-2027-womens-world-cup-4132671 [dostęp: 07.09.2026]

[33] AFC, AFC Women’sChampionsLeague 2025/26™ – relacje z finału, 24.05.2026, https://www.the-afc.com/en/club/afc_womens_champions_league.html/news/off-key-tokyo-verdy-disappoint-kusunose [dostęp: 07.09.2026]

[34]CNN, A NorthKoreanstunnedworld soccer when he scored in Serie A. Then HanKwang Song went missing, 01.07.2023, https://www.cnn.com/2023/07/01/sport/han-kwang-song-north-korea-football-spt-hnk-intl[dostęp: 07.09.2026]

[35]CNN, HanKwang Song: NorthKoreanstrikerscores in World Cupqualifieraftervanishing from world soccer for overthreeyears, 21.11.2023, https://www.cnn.com/2023/11/21/sport/han-kwang-song-north-korea-spt-intl/index.html[dostęp: 07.09.2026]

[36] CNN, A NorthKoreanstunnedworld soccer when he scored in Serie A. Then HanKwang Song went missing, 01.07.2023, https://www.cnn.com/2023/07/01/sport/han-kwang-song-north-korea-football-spt-hnk-intl [dostęp: 07.09.2026].

[37] CNN, HanKwang Song: NorthKoreanstrikerscores in World Cupqualifieraftervanishing from world soccer for overthreeyears, 21.11.2023, https://www.cnn.com/2023/11/21/sport/han-kwang-song-north-korea-spt-intl/index.html [dostęp:07.09.2026].

[38]The Seattle Times / The New York Times, How a NorthKorean Soccer ProdigyVanished, and Reemerged, 29.11.2023, https://www.seattletimes.com/sports/how-a-north-korean-soccer-prodigy-vanished-and-reemerged/[dostęp: 07.09.2026]

[39]AFC, AFC Women’sChampionsLeague 2025/26™ – relacje z finału, 24.05.2026, https://www.the-afc.com/en/club/afc_womens_champions_league.html/news/off-key-tokyo-verdy-disappoint-kusunose [dostęp: 07.09.2026].

[40]BBC Sport, NorthKoreansideNaegohyangwins in South Korea to reachAsianWomen’sChampionsLeaguefinal, 20.05.2026, https://www.bbc.com/sport/football/articles/cx21xelynrno[dostęp: 07.09.2026]

[41]D. Jurasiński / PIDS, Olimpijskie ambicje Republiki Korei – sport, dyplomacja i wielka geopolityczna gra, 22.04.2026, https://pids.pl/analiza/olimpijskie-ambicje-republiki-korei-sport-dyplomacja-i-wielka-geopolityczna-gra/ [dostęp: 07.09.2026].

[42]Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP, Wznowienie działalności Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Koreańskiej Republice Ludowo-Demokratycznej, 15.11.2024, https://www.gov.pl/web/dyplomacja/wznowienie-dzialalnosci-ambasady-rzeczypospolitej-polskiej-w-koreanskiej-republice-ludowo-demokratycznej[dostęp: 07.09.2026]

More Stories