Trybunał Arbitrażowy ds. Sportu (CAS) nakazał Międzynarodowej Federacji Hokeja na Lodzie (IIHF) przywrócenie reprezentacji Rosji do międzynarodowej rywalizacji. Decyzja wywołała sprzeciw wielu federacji, które zapowiedziały bojkot meczów z rosyjskimi hokeistami podczas mistrzostw świata. Rosjanie są jednak przekonani, że wystąpią w przyszłorocznym turnieju. Jakie konsekwencje niesie orzeczenie CAS? Czy powrót Rosji oznacza kolejne problemy dla światowego hokeja?
O decyzji z 29 października jako pierwszy poinformował minister sportu Federacji Rosyjskiej Michaił Diegtiariew. Podkreślił wówczas, że wyrok CAS jest ostateczny i nie podlega odwołaniu. Taki dobór słów miał pokazać, że Rosja jest pewna powrotu do międzynarodowej rywalizacji. Niedługo później oświadczenie w tej sprawie wydało także IIHF. Organizacja zapowiedziała, że zastosuje się do orzeczenia, choć jednocześnie wyraziła duże rozczarowanie taką decyzją. Dodano, że obecnie poszukują odpowiedniego rozwiązania sytuacji. Do dziś (stan na 7.11.2026 r.) nie wiadomo, czy Rosjanie będą mogli występować pod własną flagą, czy też zostaną objęci statusem neutralnym. Nie podano także rozwiązań problematycznych kwestii, które są związane z udziałem Rosjan w turniejach międzynarodowych.
Powrót rosyjskiej reprezentacji ma szczególne znaczenie dla mieszkańców tego kraju. Hokej na lodzie należy bowiem do najpopularniejszych dyscyplin sportowych w Rosji, obok piłki nożnej. Badania przeprowadzone w 2024 roku wskazywały, że właśnie te dwie dyscypliny cieszą się największym zainteresowaniem Rosjan. Jednocześnie jednak pojawiło się wśród nich wiele wątpliwości. Nie wiadomo bowiem, czy hokeiści ze względu na bojkot wielu federacji będą mogli wystąpić w międzynarodowych zawodach.
Coraz więcej państw przeciwko Rosji
Decyzja CAS od początku spotkała się z ostrym sprzeciwem wielu europejskich federacji. Największe emocje budzi przede wszystkim możliwość udziału Rosji w mistrzostwach świata w 2027 roku, które mają odbyć się w Niemczech w dniach 13–30 maja. W ciągu tygodnia od ogłoszenia decyzji CAS Finlandia, Szwecja, Norwegia, Dania, Łotwa, Czechy i Austria zapowiedziały, że ich reprezentacje nie zamierzają rozgrywać meczów przeciwko Rosjanom podczas mistrzostw świata w 2027 roku. Niemiecki rząd przyznał, że bojkoty stanowią zagrożenie dla organizacji imprezy. Rzecznik rządu Stefan Kornelius poinformował, że władze analizują całą sytuację, a ich celem pozostaje przeprowadzenie mistrzostw zgodnie z planem.
Z kolei w mistrzostwach świata w parahokeju z Rosją nie chce grać Francja, a w mistrzostwach świata juniorów Szwajcaria. Decyzję o przywróceniu Rosji potępił także Polski Związek Hokeja na Lodzie.
Takie działania pokazują jasne stanowisko. Wiele federacji chce przymusić IIHF do tego, aby ostatecznie nie dopuścili kadry z kraju-agresora do udziału międzynarodowych imprezach. Szczególnie aktywna w tej sprawie jest Finlandia. Prezes tamtejszej federacji Heikki Hietanen poinformował, że związek stara się zjednoczyć jak największą liczbę państw, aby wspólnie przedstawić IIHF stanowisko sprzeciwiające się rozgrywaniu spotkań z Rosją. Jego zdaniem wspólne działanie wielu federacji będzie znacznie skuteczniejsze niż pojedynczy protest.
Sprzeciw wobec rosyjskiego powrotu wyrazili także organizatorzy najbliższych imprez hokejowych. Kanada zapowiedziała, że nie będzie wydawać wiz rosyjskim sportowcom uczestniczącym w turniejach rozgrywanych na jej terytorium i finansowanych przez rząd. W praktyce oznacza to brak udziału rosyjskiej reprezentacji juniorów w mistrzostwach świata do lat 20, które odbędą się w Edmonton na przełomie grudnia i stycznia. Podobne stanowisko zajęły Czechy, które nie zamierzają wydawać wiz rosyjskim hokeistkom na styczniowe mistrzostwa świata do lat 18 w Ostrawie.
Protestują także wieloletni sponsorzy mistrzostw świata w hokeju na lodzie. Wśród nich jest szwedzka firma AJ, która mimo wcześniej zawartej umowy sponsorskiej nie zamierza promować swojej marki podczas imprezy. AJ jest sponsorem mistrzostw od 1989 roku. Podobną decyzję podjęły także czeska firma bukmacherska Tipsport czy fińska firma Nokian Tyres. Możliwość zaprzestania sponsorowania mistrzostw rozważa także Škoda.
Ukraina może stracić miejsce kosztem Rosji?
Największym poszkodowanym całej sytuacji może okazać się…Ukraina. W 2022 roku IIHF zatwierdziła mechanizm zakładający, że po zakończeniu zawieszenia Rosja może wrócić do elity kosztem drużyny, która wywalczyła awans z pierwszej dywizji. W 2026 roku takim zespołem była właśnie Ukraina. Rosyjskie media sugerują więc, że w związku z decyzją CAS Ukraińcy mogą stracić miejsce wśród najlepszych reprezentacji świata na rzecz Rosjan.
Na razie (7.11.2026 r.) nie ma jednak ostatecznego rozstrzygnięcia IIHF w tej sprawie. Gdyby taki scenariusz się potwierdził, wywołałby ogromny skandal. Kraj, który od 4 lat prowadzi wojnę zastąpiłby reprezentację z zaatakowanego państwa. W mojej ocenie IIHF, nawet jeśli ostatecznie zgodzi się na udział Rosji w mistrzostwach świata w hokeju na lodzie, ze względów wizerunkowych nie zdecyduje się na wyrzucenie Ukrainy z rywalizacji.
Polityczny konflikt wokół mistrzostw świata
Do sprawy odnieśli się również politycy. Premier Słowacji Robert Fico zdecydowanie poparł decyzję CAS. Jego zdaniem mistrzostwa tracą na wartości, jeśli w drodze po złoty medal nie trzeba pokonać jednej z najsilniejszych reprezentacji świata. „Jaka jest wartość złotego medalu, jeśli na drodze do niego nie trzeba pokonywać rosyjskich hokeistów, którzy bez wątpienia należą do najlepszych na świecie?” – pytał słowacki premier.
Zupełnie odmienne stanowisko prezentuje Kanada. Premier Mark Carney potwierdził, że rosyjscy sportowcy nie otrzymają wiz na turnieje organizowane w jego kraju. Kanadyjski sekretarz ds. sportu Adam van Koeverden podkreślił, że dopóki trwa wojna ograniczenia dotyczące udziału rosyjskich sportowców zostaną utrzymane. Decyzję rządu poparł legendarny kanadyjski hokeista Wayne Gretzky, który stwierdził, że rozumie stanowisko premiera i uważa, że podziela je wielu zawodników oraz mieszkańców Kanady.
Premier Finlandii Petteri Orpo zapowiedział, kraj przygotowuje się do wprowadzenia całkowitego zakazu wjazdu dla rosyjskich sportowców. Szefowa fińskiego MSZ Elina Valtonen dodatkowo stwierdziła, że taki zakaz może być wprowadzony w całej Strefie Schengen. Podobne stanowisko podjęli także politycy ze Szwecji. Najprawdopodobniej w najbliższych tygodniach państwa unijne postarają się wypracować wspólne stanowisko w tej sprawie. Jak zauważa strona fińska i szwedzka, nad nim już od kilku tygodni ma pracować Komisja Europejska.
Co mówią o tym Rosjanie?
A jak do całej sprawy odnoszą się Rosjanie? W ostatnich dniach widzimy wzmożone wypowiedzi polityków dotyczące przywrócenia sportowców z ich kraju do międzynarodowej rywalizacji. Prezydent Rosji Władimir Putin wyraził oburzenie po tym, jak niektóre państwa oficjalnie oświadczyły, że nie będą wwydawać wiz rosyjskim zawodnikom i zawodniczkom. Stwierdził, że takie decyzje naruszają ich prawa. Dodał, że Rosyjski Komitet Olimpijski będzie kontynuował działania na rzecz ochrony interesów rosyjskich sportowców.
Z kolei były prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew powiedział, że niedługo „przeciwnicy będą błagać o powrót Rosji do międzynarodowego sportu”. Jest on przekonany, że niedługo Rosja wróci do międzynarodowych zawodów, gdyż sponsorzy takich imprez potrzebują bogatych sponsorów z jego kraju. Tak natomiast Miediwediew skomentował decyzję premiera Kanady o niewydawaniu wiz rosyjskim hokeistom.
– W obliczu tak podłego stosunku do naszego kraju i naszych obywateli, jaki zaprezentował kanadyjski łajdak Carney, udział naszych sportowców w zawodach będzie wiązał się z nieustannym stresem – dodał Miedwiediew.
Rosyjski minister sportu i przewodniczący Rosyjskiego Komitetu Olimpijskiego Michaił Diegtiariew groził natomiast reprezentacjom, które odmówią gry z Rosją podczas mistrzostw świata w 2027 roku. Stwierdził, że że IIHF będzie zobowiązana do przyznania rosyjskiej drużynie walkowerów. Podkreślił jednocześnie, że Rosjanie nie chcą wygrywać w ten sposób, lecz wolą udowodnić swoją wartość na lodowisku. W ostatnich miesiącach Diegtiariew wielokrotnie zapowiadał również działania zmierzające do odebrania prawa organizacji imprez państwom, które nie będą chciały przyjmować rosyjskich sportowców.
Głos zabrał także rzecznik prasowy prezydenta Rosji Dmitrij Pieskow. Wyraził przekonanie, że mistrzostwa świata w 2027 roku odbędą się z udziałem rosyjskiej reprezentacji. Odniósł się również do możliwości rezygnacji Niemiec z organizacji turnieju. Stwierdził, że jeśli IIHF będzie chciała, bez problemu znajdzie innego gospodarza, ponieważ państw gotowych do organizacji imprezy nie brakuje.
Widać, że od decyzji MKOl-u z lipca br. zaostrzyła się retoryka Rosjan. W większości wypowiedzi zachowują oni większą pewność, niejednokrotnie także grożąc niektórym krajom odebraniem imprez sportowych. Starają się jednocześnie prezentować hipokryzję państw Zachodu w podejmowaniu niektórych działań. Ich lobbing jest w ostatnich miesiącach coraz bardziej skuteczny, co pokazują decyzję poszczególnych federacji sportowych.
IIHF przed ogromnym wyzwaniem
I tu pojawia się pytanie – jak poradzi sobie z tym IIHF? Sytuacja staje się bowiem coraz bardziej skomplikowana. Międzynarodowa Federacja Hokeja na Lodzie musi pogodzić wykonanie decyzji CAS z protestami licznych federacji, groźbą bojkotu spotkań, problemami wizowymi, stanowiskiem niemieckiego gospodarza oraz ryzykiem utraty wieloletnich sponsorów. Dodatkowym problemem pozostaje możliwe wykluczenie Ukrainy z mistrzostw.
Czy Rosjanie rzeczywiście pojawią się na mistrzostwach świata w hokeju na lodzie Niemczech? Na obecną chwilę ciężko odpowiedzieć na to pytanie. IIHF nie może w obecnej sytuacji nie zgodzić się z decyzją CAS, mimo, że nadal są przeciwni powrotowi Rosjan. Warto dodać, że organizacja takich rozterek nie miała w przypadku Białorusinów. IIHF 7 listopada br. podjęło decyzję o niedopuszczeniu młodzieżowej i seniorskiej reprezentacji Białorusi do udziału w mistrzostwach świata i mistrzostwach świata juniorów w 2027 roku.
Dla Rosji ostateczna decyzja o wykluczeniu z mistrzostw byłaby całkowitą porażką propagandową. Hokej na lodzie jest w końcu najważniejszą (obok piłki nożnej) dyscypliną w tym kraju. Sądzę, że o udział w imprezie w Niemczech będą dłużej walczyć, niż w przypadku mistrzostw świata w siatkówce, które w 2027 roku zostaną rozegrane w Polsce. Czy ich działania okażą się skuteczne? To pokażą najprawdopodobniej najbliższe tygodnie.