MKOl przegłosował reformę procesu wyboru gospodarzy igrzysk olimpijskich. Kandydatów czeka tańszy i bardziej przejrzysty proces. Dodatkowo zmianie podczas 146. Sesji MKOl w dniach 24-25 czerwca uległa część zapisów Karty Olimpijskiej, a wsparcie w ramach jednorazowego grantu z MKOl dostaną wszyscy startujący olimpijczycy. Czy reforma – będąca częścią koronnego programu Kirsty Coventry „Fit for the Future” – sprawi, że szanse Polski na organizację igrzysk zwiększą się?
Nadzwyczajna czerwcowa sesja MKOl – 146. w historii organizacji – odbywa się pod hasłem „Fit for the Future” i również takie zmiany proponowane przez Komitet Wykonawczy MKOl są głosowane podczas sesji. Głównymi punktami są: zmiana procesu wyboru gospodarza igrzysk olimpijskich, przebudowa zarządzania programem igrzysk, a także idące za tym zmiany w Karcie Olimpijskiej1. Co więcej – na gratyfikację finansową po raz pierwszy w historii bezpośrednio od MKOl mogą liczyć także sami sportowcy.
Jak wygląda aktualnie procedura wyboru gospodarza igrzysk olimpijskich?
Z polskiego punktu widzenia i potencjalnej kandydatury znacznie istotniejsze są zmiany w ramach wyboru gospodarza igrzysk. Aktualna procedura opiera się na czterech etapach i zarządza nią Komisja Przyszłych Gospodarzy (Future Host Commission) – w MKOl ustanowione są dwie takie komisje: dla edycji letniej i zimowej. Ostateczne decyzje i tak należą do Komitetu Wykonawczego MKOl, a także są podejmowane na odpowiednich sesjach, ale organy te składają swoje rekomendacje i nadzorują procedurę. Aktualnie na czele komisji odpowiedzialnej za letnie igrzyska jest Kolinda Grabar-Kitarović – prezydent Chorwacji w latach 2015-2020.
Pierwszym z etapów jest nieformalna wymiana, w której uczestniczą MKOl, narodowy związek olimpijski oraz miasto lub region-gospodarz.
Drugą fazą jest dialog ciągły, w którym wciąż nie mamy żadnych zobowiązań finansowych ani gwarancji, ale MKOl prowadzi w tym czasie studium wykonalności, ocenia opinię publiczną, wpływ na środowisko czy też weryfikuje kwestie praw człowieka, w zakresie, w jakim dotyczy to organizacji igrzysk w danym miejscu.
Dotychczas po dialogu ciągłym następowało przejście bezpośrednio do dialogu ukierunkowanego. To właśnie w tym momencie, gdy komisja uzna, że projekt jest gotowy, może zarekomendować Komitetowi Wykonawczemu MKOl otwarcie dialogu ukierunkowanego dla konkretnej edycji igrzysk, z jednym lub większą liczbą potencjalnych gospodarzy – od tego momentu zainteresowana strona staje się „preferowanym gospodarzem” (Preferred Host).
Wówczas dopiero powstaje konkretna wizja wraz z planem i modelem ekonomicznych potencjalnych igrzysk. Na tym etapie przedstawiane są także gwarancje rządowe, a MKOl niejako zamyka pulę organizatorów i wybiera spośród „preferowanych gospodarzy”, gdzie wybór gospodarza stanowi etap czwarty. W nowej metodologii, która została głosowaniu na 146. Sesji MKOl, pomiędzy dialogiem ciągłym a dialogiem ukierunkowanym ma pojawić się nowość – dialog strategiczny.
Czym będzie zaproponowany przez MKOl dialog strategiczny?
Dialog strategiczny pozwoli Komitetowi Wykonawczemu MKOl wstępnie ustalić zainteresowane strony, a także zwiększy zaangażowanie wszystkich interesariuszy procesu. Proces ma być znacznie bardziej transparentny i oparty o konkretne wartości do spełnienia oraz kryteria oceny. W dużym skrócie chodzi o to, aby zawęzić „lejek” potencjalnych kandydatur, które pojawią się w dialogu strategicznym oraz usprawnić proces kandydatury, który ma być tańszy – właśnie dzięki temu, że część z nich opadnie jeszcze przed kosztownym procesem konstruowania konkretnego planu działań.
Dotychczasowy model podlegał krytyce z powodów braku transparentności. Zarzucano mu, że decyzje o gospodarzach zapadają w wąskim gronie Komitetu Wykonawczego, a sesja jedynie zatwierdza gotowy wynik. Nowy plan ma zapewnić bezpieczeństwo planowania miastom-kandydatom i wystarczający czas na budowanie poparcia społecznego, co może być kluczowym czynnikiem dla danej kandydatury. Wszystko jednak zweryfikuje wprowadzenie tych procedur w życie.
Zmiany w Karcie Olimpijskiej
W ramach 146. Sesji MKOl pod głosowanie poddane zostały także stosowne zmiany w Karcie Olimpijskiej2. Jedną z nich jest fundamentalna zasada olimpizmu dotycząca neutralności. W propozycji do zmian usunięto słowo „polityczna” przed „neutralność”, a dodano sformułowanie „w każdym czasie” (at all times). Tym samym zamiast samej „neutralności politycznej” zaproponowano szerszą, bezwarunkową „neutralność w każdym czasie”. Dopisano też nowe zdanie: „organizacje sportowe powinny dążyć do zapewnienia sportowcom i ich otoczeniu bezpiecznego dostępu do sportu i rywalizacji”.
Tym samym MKOl w ramach swojej „konstytucji” chce bronić się przed rosnącymi naciskami politycznymi oraz samostanowić o własnej organizacji – także w ramach narodowych związków olimpijskich, które przypomnijmy, że muszą szanować postanowienia Karty Olimpijskiej.
Zmiany wyboru dyscyplin
Zmianie ma ulec także wybór dyscyplin na poszczególne igrzyska. Dotychczasowa procedura obejmowała program sportów oraz program konkurencji. Tym razem kluczowy ma być etap pośredni – oceny poszczególnych dyscyplin. Zdaniem MKOl taka procedura lepiej oddaje wpływ poszczególnych dyscyplin na wymagania dotyczące obiektów, złożoność operacyjną i całkowite koszty igrzysk.
O programie sportów wciąż ma decydować sesja MKOl, o nowym programie dyscyplin też zdecyduje sesja, z kolei na najniższym i najbardziej szczegółowym – programie konkurencji decyzja będzie należała do Komitetu Wykonawczego.
Zgodnie ze zmianami sporty i dyscypliny będą zatwierdzane na siedem lat przed letnimi lub zimowymi igrzyskami – zasadniczo w momencie wyboru miasta-gospodarza i regionu – natomiast konkretne konkurencje zostaną określone po zakończeniu poprzedniej edycji igrzysk.
Uproszczone kryteria oceny dyscyplin mają koncentrować się na: globalnej atrakcyjności; kosztach i skomplikowaniu organizacyjnym oraz szerokości reprezentacji sportowców.
W proponowanych zmianach wykreślono także limit (310) konkurencji (igrzyska letnie) i (100) konkurencji (zimowe). Zostają natomiast limity sportowców oraz trenerów i personelu. Ograniczenie zatem stawia na najbardziej kosztowny wskaźnik – liczby uczestników. Zgodnie z planowanymi zmianami Komitet Organizacyjny igrzysk może także proponować swoje dyscypliny zamiast konkurencji – jak to było dotychczas.
Reforma będzie miała zastosowanie dopiero wobec kandydatur do organizacji letnich igrzysk olimpijskich w 2036 roku. Przed wejściem w życie nowych regulacji wybrano już organizatorów letnich edycji (Los Angeles 2028, Brisbane 2032) oraz zimowych (Francuskie Alpy 2030, Utah 2034). W przypadku Brisbane 2032 zastosowanie będzie miała jednak nowa metodologia doboru dyscyplin.
Olimpijczycy dostaną pieniądze za start. Pierwsza taka sytuacja w historii
Czerwcowa sesja MKOl przyniosła również inne sensacyjne wieści. Po raz pierwszy w 132-letniej historii olimpijczycy dostaną pieniądze za start w igrzyskach. Począwszy od zimowej edycji Milano-Cortina każdy uczestnik będzie mógł liczyć na grant w wysokości 10 tysięcy dolarów, który będzie pochodził ze specjalnego wydzielonego funduszu MKOl. Z grantu wykluczeni zostaną olimpijczycy nieprzestrzegający Karty Olimpijskiej oraz przyłapani na dopingu. Pozytywną dla sportowców informację ogłosił przewodniczący Komisji Zawodniczej MKOl, a w przeszłości wybitny koszykarz – Pau Gasol.
To również głos wzmacniający sportowców oraz spełnienie postulatu, o który część z nich ubiegała się od dawna. Jednorazowy zastrzyk gotówki najprawdopodobniej nie poprawi długoterminowo sytuacji niektórych zawodników, zwłaszcza z niszowych dyscyplin, ale jako bezpośrednie wsparcie dla sportowca będzie stanowiło cenne wsparcie na okres następnych przygotowań.
Z kim w rywalizacji o igrzyska olimpijskie konkuruje Polska?
Polska kandydatura do organizacji igrzysk olimpijskich zdecydowanie bardziej zbliża się do 2040 roku niż zapowiadanej wcześniej kandydatury na 2036 rok. W przestrzeni publicznej pojawiają się informacje, że wyboru gospodarza na 2036 rok MKOl dokona dopiero w 2029 roku – to oznacza, że kandydatury można już dopasować do nowej metodologii ocen.
Jak informuje branżowy portal InsideTheGames3 dialog ciągły ma odbyć się w pierwszym kwartale 2027 r.; dialog strategiczny – czyli zapowiadane novum – oraz ostatnia faza: dialog ukierunkowany mają mieć zakończenie w czwartym kwartale 2028 r., a formalny wybór zostanie podjęty w 2029 r. podczas Sesji MKOl.
Wśród faworytów tego wyścigu wymieniane są kandydatury Kataru i Indii. Zainteresowanie wyraziły również Arabia Saudyjska, Turcja, Korea Południowa i Węgry, a kroki w tym celu podjęli również Niemcy, dla których może być to symboliczna edycja po 100-leciu od igrzysk w Berlinie.
Co istotne – narodowy związek olimpijski może wspierać tylko jedną, oficjalną kandydaturę ze swojego państwa, co o ile w przypadku Polski nie budzi większych wątpliwości, tak jest przyczyną sporego bólu głowy dla niemieckiego DOSB.
W Niemczech konieczna będzie wewnętrzna selekcja, która obejmie Monachium, Berlin oraz projekt Ren-Ruhra z takimi miastami jak między innymi Kolonia, Dusseldorf i Dortmund. Wiemy już, że po majowym miejskim referendum z gry o igrzyska wypadł Hamburg. 55 proc. głosujących odpowiedziało „nie” potwierdzając, że miasto nie chce organizacji igrzysk w swoim mieście. Oficjalne rozstrzygnięcie w sprawie niemieckiego kandydata poznamy 26 września 2026 roku.
Więcej pomysłów dotyczących kandydatur do organizacji igrzysk przypada na 2040 rok. Można domniemać, że część odrzuconych na 2036 rok edycji przejdzie na następne czterolecie, a poza nimi pojawiają się dodatkowe miasta chętne do organizacji imprezy. Wśród nich jest Rzym, który po sukcesie zimowych igrzysk olimpijskich w Milano-Cortina zapowiedział – głosem władz ministerialnych oraz miejskich – zweryfikowanie swoich możliwości do organizacji letniej edycji4. W przestrzeni publicznej pojawiają się także informacje dotyczące potencjalnej kandydatury północnej Anglii. W maju 2026 roku swoje oświadczenie na ten temat wydał Departament Kultury, Mediów i Sportu5.
Co z Polską w nowym procesie wyboru gospodarza?
O ile zatem zmiany wprowadzone w metodologii wyboru gospodarzy nie wpłyną bezpośrednio na szanse Polski (ponieważ wszystkie z założenia są od początku równe), tak można spodziewać się, że większa transparentność i dodatkowy element dialogu z MKOl pozwolą dopasować krajową kandydaturę do oczekiwań i wymagań MKOl oraz w drugą stronę – wyjaśnić szerzej w ramach dialogu dlaczego pewne kwestie zostaną rozwiązane w taki a nie inny sposób.
Dodatkowo cała strategia „Fit for the Future” ma sprawić, że igrzyska olimpijskie będą znacznie mniej obciążającym finansowo i infrastrukturalnie przedsięwzięciem, co przy ambitnych planach rozwojowych Polski oraz planowanych już działań, powinno wpisywać się w szerszą strategię i filozofię działania, w których igrzyska są jedynie zwieńczeniem szerszego procesu strategicznego. Poza przyjęciem strategii warto jednak pamiętać o jej egzekucji – to, podobnie jak wprowadzone przez MKOl nowe element procedury, mogą być największym wyzwaniem tego procesu.
- https://www.olympics.com/ioc/news/fit-for-the-future-new-methodology-for-determining-olympic-programme-and-strengthened-host-selection-process-proposed (dostęp: 24.06.2026) ↩︎
- https://www.olympics.com/ioc/news/ioc-executive-board-recommends-olympic-charter-changes-as-part-of-the-fit-for-the-future-process (dostęp: 24.06.2026) ↩︎
- https://www.insidethegames.biz/articles/ioc-plans-to-pick-2036-host-city-in-2029 (dostęp: 24.06.2026) ↩︎
- https://apnews.com/article/rome-2040-olympic-bid-a6e0c4151529220352fcc5de4b435a61 (dostęp: 24.06.2026) ↩︎
- https://www.uksport.gov.uk/news/2026/05/15/uk-sport-to-conduct-olympic-and-paralympic-games-initial-strategic-assessment (dostęp: 24.06.2026) ↩︎